صدای معلم

حسين طاهري‌فرد

استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟

واقعيت اين است که آموزش‌ و‌ پرورش از کسري بودجه مزمن رنج مي‌برد و بخشي از اين کسري به عدم تخصيص بودجه و اعتبارات کافي بر مي‌گردد و بخش مهم‌تر به ضعف مديريت در استفاده درست و بهينه از منابع و افزايش بهره‌وري بر مي‌گردد/ اصلاح شکل بودجه‌ريزي و استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش را مي‌توان مهم‌ترين راه‌کار « کاهش منطقي کسري بودجه » اين نهاد در نظر گرفت چراکه مي‌توان با « مديريت بهينه منابع و ارتقاي كارايي » بخشي از کسري بودجه هميشگي اين نهاد را برطرف کرده و يا دست کم کاهش داد/ از نکات مثبت استاني شدن بودجه مي‌توان به « کاهش تمرکزگرايي و حذف برخي بروکراسي غير ضروري » از طريق واگذاري اختيار تخصيص بودجه بر اساس عملکرد آموزش‌ و‌ پرورش به استان‌ها اشاره کرد. البته در نظام بودجه‌ريزي استاني، اعتبارات در « شوراي برنامه‌ريزي استان » و با « مسئوليت استاندار » به کار گرفته خواهد شد که در صورت ايجاد سازوکارهاي مناسب ممکن است اثرات مثبتي فراتر از جبران کسري بودجه نيز داشته باشد و منجر به بهينه‌سازي و بهره‌برداري از منابع مادي و فيزيکي متناسب با نيازهاي کمي و کيفي نظام تعليم و تربيت و رعايت استانداردهاي مصرف و پيشگيري از اسراف گردد/ مخالفان طرح استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش معتقدند استاني شدن بودجه باعث انتقال کانون بحران‌ها به استان‌ها شده و به جاي حل کردن مشکلات آموزش‌ و‌ پرورش، خود باعث ايجاد مشکل در پرداخت هماهنگ حقوق و اضافه‌کار خواهد شد چرا که ايجاد هماهنگي ميان استاندار و مدير کل آموزش‌ و‌ پرورش يک استان در خصوص اينکه چه موضوعي در آموزش‌ و‌ پرورش اولويت دارد، خود يک چالش واقعي است/ فرآيند بودجه‌ريزي و تعيين اعتبارات وزارت آموزش‌ و‌ پرورش در دو دهه گذشته بيانگر آن است که اعتبارات وزارت آموزش‌ و‌ پرورش از يك روند صعودي واقع‌بينانه و منطقي برخوردار نبوده است. افزايش ناکافي و نامتناسب بودجه آموزش‌ و‌ پرورش در سال‌هاي گذشته باعث شده است تا بزرگترين دستگاه اجرايي کشور هر سال از نظر اقتصادي ناتوان‌تر شده و با مشکلات بسيار جدي دست به گريبان باشد...

 

استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش و کسری بودجه

اين روزها با انتشار بودجه سال ۱۳۹۷ کل کشور و همزمان با بررسي لايحه بودجه در مجلس‌شوراي‌اسلامي، « بحث بودجه آموزش‌ و‌ پرورش و استاني شدن » آن بيش‌تر از سال‌هاي گذشته مطرح و مورد توجه قرار گرفته است. در لايحه بودجه سال 97 كل كشور که براي نخستين بار، بودجه و اعتبارات آموزش‌ و پرورش به طور استاني محاسبه شده است، در مجموع اعتباري معادل 36 هزار ميليارد تومان براي وزارت آموزش‌ و پرورش درنظر گرفته شده است که شامل « اعتبارات استاني و ستادي » آموزش‌ و‌ پرورش مي‌باشد.

اگرچه استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش بحث جديد و تازه‌اي نيست و به سال‌هاي گذشته (قبل از سال ۱۳۸۷) بر مي‌گردد اما اصلاح شکل بودجه‌ريزي در آموزش‌ و‌ پرورش نيازمند سازوکارهايي مناسب جهت عملياتي شدن دارد، موضوعي که مي‌تواند اصل بودجه‌ريزي استاني آموزش‌ و‌ پرورش و نحوه تخصيص اعتبارات را تحت تاثير قرار داده و در صورت عدم موفقيت خود چالش جديدي به چالش‌هاي فراواني که آموزش‌ و‌‌ پرورش با آن‌ مواجه است اضافه نمايد.

واقعيت اين است که آموزش‌ و‌ پرورش از کسري بودجه مزمن رنج مي‌برد و بخشي از اين کسري به عدم تخصيص بودجه و اعتبارات کافي بر مي‌گردد و بخش مهم‌تر به ضعف مديريت در استفاده درست و بهينه از منابع و افزايش بهره‌وري بر مي‌گردد.

اصلاح شکل بودجه‌ريزي و استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش را مي‌توان مهم‌ترين راه‌کار « کاهش منطقي کسري بودجه » اين نهاد در نظر گرفت چراکه مي‌توان با « مديريت بهينه منابع و ارتقاي كارايي » بخشي از کسري بودجه هميشگي اين نهاد را برطرف کرده و يا دست کم کاهش داد.

از نکات مثبت استاني شدن بودجه مي‌توان به « کاهش تمرکزگرايي و حذف برخي بروکراسي غير ضروري » از طريق واگذاري اختيار تخصيص بودجه بر اساس عملکرد آموزش‌ و‌ پرورش به استان‌ها اشاره کرد. البته در نظام بودجه‌ريزي استاني، اعتبارات در « شوراي برنامه‌ريزي استان » و با « مسئوليت استاندار » به کار گرفته خواهد شد که در صورت ايجاد سازوکارهاي مناسب ممکن است اثرات مثبتي فراتر از جبران کسري بودجه نيز داشته باشد و منجر به بهينه‌سازي و بهره‌برداري از منابع مادي و فيزيکي متناسب با نيازهاي کمي و کيفي نظام تعليم و تربيت و رعايت استانداردهاي مصرف و پيشگيري از اسراف گردد.

استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش و کسری بودجه

براساس مستندات لايحه بودجه 97 کل کشور، بودجه آموزش‌ و‌ پرورش با افزايش حدود 11 درصد به 35 هزار و 984 ميليارد تومان رسيده است که از اين مقدار 33 هزار ميليارد و 153 ميليون و 400 هزار تومان براي بودجه استاني آموزش‌ و پرورش و دو هزار و 831 ميليارد و 304 ميليون و 700 هزار تومان و براي اعتبارات اجرايي اين وزارتخانه اختصاص يافته است، که بيش از 98 درصد بودجه تخصيص يافته، صرف هزينه‌هاي جاري و پرداخت حقوق و مزاياي پرسنل مي‌شود. به عبارت ديگر پول چنداني براي هزينه‌کردن در ساير بخش‌ها باقي نمي‌ماند؛ در نتيجه از ديدگاه مخالفان طرح استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش ضرورتي ندارد تا چند درصد باقيمانده بودجه، استاني شود چراکه ماهيت بودجه آموزش‌ و‌ پرورش استاني نيست بلکه ملي است.

مخالفان طرح استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش معتقدند استاني شدن بودجه باعث انتقال کانون بحران‌ها به استان‌ها شده و به جاي حل کردن مشکلات آموزش‌ و‌ پرورش، خود باعث ايجاد مشکل در پرداخت هماهنگ حقوق و اضافه‌کار خواهد شد چرا که ايجاد هماهنگي ميان استاندار و مدير کل آموزش‌ و‌ پرورش يک استان در خصوص اينکه چه موضوعي در آموزش‌ و‌ پرورش اولويت دارد، خود يک چالش واقعي است.

از آنجايی که بودجه استاني تا حد زيادي متکي به درآمد‌هاي استاني است، استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش مي‌تواند منجر به تبعيض در هزينه‌کرد و پرداخت حقوق‌ها شود چراکه استان‌ها از لحاظ منابع متفاوت هستند و استان‌هاي کمتر‌برخوردار و محروم قادر به جذب کافي منابع و اعتبارات نخواهند بود که اين خود از يک سو باعث نوعي « بي‌عدالتي بودجه‌اي » شده و از سوي ديگر منجر به « افزايش نارضايتي » ميان معلمان خواهد شد.

بررسي آمار‌ و ارقام جداول بودجه 97 آموزش‌ و‌ پرورش به‌درستي مشخص مي‌کند که آموزش‌ و‌ پرورش در چه حوزه‌هايي با مشکل روبه رو است. آموزش‌ و‌ پرورش از کسري بودجه شديد رنج مي‌برد و کسري بودجه آموزش‌ و‌پ رورش به دليل انتقال کسري‌هاي بودجه سال‌هاي گذشته به سال‌هاي بعد، روندي تصاعدي را طي کرده است. در چنين شرايطي اگر کسري بودجه سال ۹۶ آموزش‌ و‌ پرورش رفع نشود و به سال ۹۷ انتقال پيدا کند به طورحتم وزارت آموزش‌و‌پرورش را با مشکل روبه رو خواهد کرد.

فرآيند بودجه‌ريزي و تعيين اعتبارات وزارت آموزش‌ و‌ پرورش در دو دهه گذشته بيانگر آن است که اعتبارات وزارت آموزش‌ و‌ پرورش از يك روند صعودي واقع‌بينانه و منطقي برخوردار نبوده است. افزايش ناکافي و نامتناسب بودجه آموزش‌ و‌ پرورش در سال‌هاي گذشته باعث شده است تا بزرگترين دستگاه اجرايي کشور هر سال از نظر اقتصادي ناتوان‌تر شده و با مشکلات بسيار جدي دست به گريبان باشد.

به نظر مي‌رسد علي‌رغم شفافيت نسبي در جداول بودجه‌اي آموزش‌ و‌ پرورش، استاني شدن و انتقال کسري بودجه دو ايراد اساسي بودجه ۹۷ آموزش‌ و‌ پرورش است که مي‌تواند آموزش‌ و‌ پرورش را با مشکل جدي روبه رو کند.

حال در شرايطي که اکثريت اعضاي کميسيون آموزش مجلس مخالف استاني شدن بودجه آموزش‌ و‌ پرورش هستند بايد منتظر ماند و ديد؛ رئيس‌جمهور و مردان تصميم‌سازش چه راه‌کار تازه‌اي براي مقابله با مشکلات لاينحل اقتصادي آموزش‌ و‌ پرورش در پيش خواهند گرفت.


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

جمعه, 08 دی 1396 00:18 خوانده شده: 939 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + +10 0 --
دبیر م 1396/10/08 - 07:16
چالش بجان هم انداختن مدیران استانی با فرهنگیان!!
پاسخ + +9 0 --
دبیر 1396/10/08 - 18:47
با توجه به سابقه ی این امر در گذشته و مشکلات و ناهماهنگی های بسیار زیاد به نظرم اتفاق بسیار بدی خواهد بود .

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

نظر شما درباره حذف زبان انگلیسی از برنامه درسی مدارس و تفویض آن به موسسات خصوصی با مسئولیت خود والدین چیست ؟

دیدگــاه

سرویس مدارس

تبلیغات در صدای معلم

درخواست همیاری صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

تلگرام صدای معلم

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور