صدای معلم سایت اخبار آموزش و پروش معلمان فرهنگیان

دکتر خسرو باقری، استاد علوم تربیتی دانشگاه تهران :

چهل سالگی انقلاب یعنی به عقل رسیدن انقلاب و لازمه‌اش این است که درباره بی‌عقلی‌های دوران قبلی‌اش فکر کند ؛ سند تحول محتاج تحول از خودش است ؛ مکانیزم تغییر سند هم باید این گونه باشد که از معلمان نظرخواهی بشود

گروه رسانه/

دکتر خسرو باقری، استاد علوم تربیتی دانشگاه تهران، در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر، وضعیت نهاد تعلیم و تربیت ایران را بررسی کرد. وی با اشاره به برخی آسیب‌های مهم در حوزۀ تعلیم و تربیت در کشور گفت: چهل سالگی انقلاب نقطه آغازی است برای یافتن اشتباهاتی که در این سال‌ها کرده است؛ اگر این کار را کنیم یعنی چهل‌سالگی‌مان درست است و به عقل رسیده‌ایم ولی اگر این کار را نکنیم و فقط تعریف و تمجید بکنیم نشان می‌دهد که ما هنوز به عقل نرسیده‌ایم.

شرح این گفت‌وگو را می‌خوانید:

40 سالگی انقلاب و آسیب شناسی نظام آموزشی و مکانیزم تغییر سند تحول بنیادین

علی‌رغم اهمیت تعلیم و تربیت در جامعه به نظر می‌رسد این موضوع اولویت چندم جامعه و سیاستگذاران است؟ شما با این نظر موافقید یا مخالف و اینکه چرا تعلیم و تربیت برای نخبگان ما هنوز به مسئله تبدیل نشده است؟

من با نظر شما موافق نیستم چون به نظرم مسئله نخبگان ما هست. از چند جهت هم مسئله است. در جامعه ما برخلاف بسیاری از جوامع دیگر همه بعد از دبیرستان به دانشگاه می‌روند، در حالی که در کشورهای دیگر قشر بسیار کمی به دانشگاه می‌روند و بقیه سراغ شغل‌ها و کارهای دیگری غیر از دانشگاه می‌روند، یعنی این گونه نیست که هر دانش‌آموزی به دانشگاه برود ولی در جامعه ما ظاهراً فقط یک راه وجود دارد و این هم اینکه افراد دانشگاه بروند. ممکن است در برخی از کشورها افراد به دانشگاه بروند و مثلاً یک مدرک ابتدایی مثل فوق دیپلم بگیرند ولی همه دنبال مدرک در مقاطع بالاتر نمی‌روند. در کشور ما هرکسی که لیسانس می‌گیرد می‌گوید خب حالا باید حتماً فوق لیسانس بگیرم و ادامه بدهم. این خودش یک مسئله تعلیم و تربیتی است. درستش این است که برای ورود به هرمقطعی ما ریزش جمعیتی داشته باشیم. به عنوان نمونه ممکن است یک نفر در کارش به لیسانس احتیاج داشته باشد خب وقتی لیسانس‌اش را گرفت دیگر احتیاجی نیست به دانشگاه رفتن ادامه دهد. بسیاری از رشته‌های مهندسی لزومی ندارد دکترا بگیرند. ممکن است که کاری مثل شغل‌های مهارتی فوق دیپلم احتیاج داشته باشد. وقتی همه به دانشگاه می‌روند هم ازدحام جمعیت اتفاق می‌افتد و هم مسئله کمی می‌شود. در آمارها و مقایسه‌ها هم می‌بینید که مطرح می‌شود تعداد اعضای هیئت علمی و دانشجویان ما نسبت به گذشته و قبل از انقلاب افزایش داشته است، اما این لزوماً نشانه رشد و پیشرفت نیست و اتفاقاً ضد توسعه است چون وقتی این گستره وسیع شد، کیفیت پایین می‌آید.

من خودم استاد دانشگاه هستم و این موضوع را کاملاً لمس می‌کنم. الان هر استادی چندین دانشجوی ارشد و دکترا برای راهنما یا مشاوره دارد درحالی‌که در کشوری مثل فرانسه اساتید تنها دو یا سه دانشجو برای راهنمایی و مشاوره دارند. خروجی این داستان دانشجوی بی سوادی است که در آینده هم در دانشگاه استاد می‌شود و ما دچار یک سیر انحطاطی می شویم و علت این انحطاط هم همان کمی‌گرایی است چون سیاستگذاری اقتصادی و آموزشی معیوب است. وقتی پای آموزش عمومی و فرهنگ‌سازی مطرح می‌شود پای تعلیم و تربیت وسط می‌آید

 

البته من منظورم از مسئله‌بودن یا نبودن مهم‌ بودن یا مهم‌ نبودن آن نیست چون حتماً مسئله مهمی است من بیشتر منظورم مطرح‌ بودن در سطح کلان در کنار سایر مسائل کشور است و اینکه چرا به آن پرداخته نمی‌شود؟

خب در اینجا باید نگاه کنیم ببینیم که آموزش‌ و پرورش علت مشکلات است یا معلول آنها. آموزش‌ و پرورش از یک جهت علت و از جهتی دیگر معلول است. از این جهت معلول است که تعلیم و تربیت بخشی از کل جامعه است، اگر کل جامعه اشکالاتی داشته باشد این اشکالات خودش را در تعلیم و تربیت نشان می‌دهد مثلاً تا وقتی که بودجه کافی به آموزش‌ و پرورش اختصاص داده نشود، ما شاهد مشکلاتی در آموزش‌ و پرورش خواهیم بود و مثلاً شاهد اتفاقاتی چون آتش‌سوزی در مدارس به خاطر خراب‌بودن بخاری و…خواهیم بود. از سوی دیگر در چرخه دیگری آموزش و پرورش علت می‌شود چون برون‌دادهای آن در جامعه مهندس، پزشک و… می‌شوند و مثلاً وقتی ساختمانی خراب می‌شود یا خطای پزشکی رخ می‌دهد ریشه‌اش در آموزش‌ و پرورش است. به خصوص که گسترش کمی آموزش عالی کار را برای همه راحت کرده است که به دانشگاه بیایند. مکانیزم تغییر سند هم باید این گونه باشد که از معلمان نظرخواهی بشود، چون معلمان بسیاری به این سند انتقاد دارند و معتقدند که مفاهیم آن انتزاعی است و اینکه چون انتزاعی است اجرایی شدنش هم مشکل است. در نتیجه باید بازخورد دست اندرکاران گرفته بشود و شکل اجرایی و عملیاتی شدن آن مشخص بشود.

 

با توجه به مباحثی که درباره آموزش‌ و پرورش شد به نظر می‌رسد که در نظام آموزش‌ و پرورش کشور ما آموزش بر پرورش پیشی گرفته است و آن قدر که بر تعلیم و آموزش تاکید می‌شود بر پرورش تاکید نمی‌شود. دلیل این موضوع را چه می‌دانید؟

از نظر من آموزش هم مورد توجه نیست. ما فکر می‌کنیم این داد‌ و ستد علمی که نامش را آموزش گذاشته‎‌اند، درست است. اما آیا واقعاً درست است؟ ۹۰درصد این تلاش‌ها مبتنی بر حافظه است یعنی معلم حافظه‌ای درس می‌دهد، دانش آموز هم حافظه‌ای حفظ می‌کند و خب حالا این آموزش است؟ من نام این را انتقال اطلاعات می‌گذارم و اطلاعات که دانش نیست. اطلاعات در دسترس است، چرا ما برای فراگیری آن باید به حافظه‌مان فشار بیاوریم؟ ما در امتحاناتمان از دانش‌آموز چیزی را می‌خواهیم که به آن داده‌ایم یعنی اطلاعات. ما باید توجه کنیم که knowledge (دانش) با information (اطلاعات) فرق دارد. دانش، ارتباطات پیچیده میان اطلاعات است که منجر به فهم می‌شود. در نتیجه ما علم را داد و ستد نمی‌کنیم و اینکه گاهی گفته می‌شود جنبه شناختی آموزش و پرورش‌مان خوب است ولی جنبه‌های تربیتی‌اش خوب نیست، درست نیست چون ما جنبه‌های شناختی کارمان هم معیوب و در حداقل است.

نیروی روانی ما امروز دیگر نباید صرف اطلاعات باشد، امروز اطلاعات در کیفمان و گوشی‌مان است و لازم نیست حافظه‌مان را خرج این چیزها بکنیم. من یکبار در جایی گفته بودم که مقصر تقلب دانش‌آموزان، معلم است چون امتحان، اطلاعات‌محور و قابل تقلب است، امتحان نباید قابل تقلب باشد ما اگر سوال را گونه‌ای طرح کنیم که به فهم روابط مربوط بشود، آن موقع دیگر دانش آموز نمی‌تواند تقلب کند. در نتیجه نظام آموزش‌وپرورش ما چون درگیر اطلاعات است معیوب و غلط است. لذا از نظر من هم آموزش و هم پرورش ما معیوب است و در این صورت نمی‌توانیم بگوئیم که یکی بر دیگری پیشی گرفته است.

40 سالگی انقلاب و آسیب شناسی نظام آموزشی و مکانیزم تغییر سند تحول بنیادین

رابطه میان آموزش و پرورش از نظر شما چگونه است؟

من در نظر خودم، رابطه آموزش و پرورش را مثل یک طیف در نظر می‌گیرم نه یک چیز طبقه‌ بندی‌شده یعنی به صورت پیوستار است. یک طرف جنبه‌های علمی و دانشی، طرف دیگر هم جنبه‌های فرهنگی و ارزشی است که از یکدیگر جدا نیستند. این آمیختگی نشان می‌دهد که اگر معلم ما شأن خودش را حفظ کند آن موقع هم معلم آموزشی است هم پرورشی. مثلاً یک معلم فیزیک اگر کارش را خوب بلد باشد، از لحاظ رفتاری هم الگو می‌شود آن وقت هم جنبه آموزشی دارد هم پرورشی حالا درباره بعضی از درس‌ها مثل اجتماعی یا دینی جنبه پرورشی از آموزشی بیشتر می‌شود ولی به هرحال این دو از هم جدا نیستند. در نتیجه، پیوستاری دیدن آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت مسئله مهمی است که هم معلمان ما هم ساختار و مدیریت مدارس باید بدانند.

 

تعلیم و تربیت از نظر شما یک هدف است یا وسیله؟ به این معنا که ما قرار است یک سری کارها کنیم که در نهایت به آموزش و پرورش برسیم یا اینکه قرار است با آموزش و پرورش به یک هدف خاصی برسیم؟

رابطه وسیله و هدف نسبی است؛ یعنی در تعلیم و تربیت یک سری اصطلاحاتی است که همگی معنی هدف می‌دهند مثل goal،aim و objective. منتها اینها هدف‌هایی برحسب دامنه هستند. یعنی اگر به صورت نردبانی به آن نگاه کنیم، نقطه الف مقدمه‌ای است برای نقطه ب، بعد نقطه ب هدف ماست و مقدمه‌ای برای رسیدن به نقطه ج و الی آخر. بنابراین تعلیم و تربیت به صورت رتبه‌ای قابل تفکیک است که هدف است یا وسیله یعنی مثلاً تعلیم و تربیت در یک سطحی هدف و در سطحی دیگر وسیله است. به بیان دیگر تعلیم و تربیت با توجه به زمینه و بستری که دارد وسیله یا هدف می‌شود.

اگر ما بتوانیم به کمک تعلیم و تربیت در جامعه توسعه ایجاد کنیم که این توسعه هدف شود، همین توسعه کمک می‌کند که تعلیم و تربیت ما درست شود. جوامع توسعه‌ یافته بودجه زیادی را صرف آموزش و پرورش می‌کنند و در کشوری مثل آلمان حقوق یک معلم با حقوق یک پزشک مساوی و یا حتی گاهی بیشتر است. یعنی وقتی جامعه‌ای توسعه یافته باشد امکاناتش را درخدمت آموزش و پرورش قرار می‌دهد و دوباره این آموزش و پرورش به توسعه دامن می‌زند و به نوعی دور تشدید کننده یا همان دورهرمنوتیکی است که هر دایره‌ای، دایره دیگری را تقویت می‌کند.

 

اگر بخواهیم کمی بحث را به دوران معاصر ایران بیاوریم، ارزیابی شما از اوضاع تعلیم و تربیت در این چهار دهه یا همان چهل سالگی انقلاب چگونه است؟

معمولاً مناسبت‌هایی مثل چهل سالگی و اینها را جشن می‌گیرند، معروف است که می‌گویند چهل سالگی سن عقل است و آدم‌ها در چهل سالگی عقل‌شان کامل می‌شود در این صورت چهل سالگی انقلاب یعنی به عقل رسیدن انقلاب و لازمه‌اش این است که درباره بی‌عقلی‌های دوران قبلی‌اش فکر کند. بنابراین چهل سالگی انقلاب نقطه آغازی است برای یافتن اشتباهاتی که در این سال‌ها کرده است؛ اگر این کار را کنیم یعنی چهل‌سالگی‌مان درست است و به عقل رسیده‌ایم ولی اگر این کار را نکنیم و فقط تعریف و تمجید بکنیم نشان می‌دهد که ما هنوز به عقل نرسیده‌ایم.

40 سالگی انقلاب و آسیب شناسی نظام آموزشی و مکانیزم تغییر سند تحول بنیادین

خب ما در این چهار دهه در حوزه آموزش و پرورش چه اشتباهاتی کرده‌ایم؟

یکی از اشتباهات ما این بوده است که ما دبیرستان را به دانشگاه وصل کرده‌ایم و باید آن را عوض کنیم و مثل کشورهای پیشرفته چند راه ایجاد کنیم که فقط ۲۰، ۳۰درصد افراد به دانشگاه بروند. اینکه فکر کردیم همه باید دانشگاه بروند یک خطای استراتژیک است که باید سیاستگذاران هرچه زودتر آن را اصلاح کنند. رشد کمی که به تبع مشکل قبلی است هم باید هرچه زودتر حل شود. بسیاری از دانشگاه‌های ما باید جمع شوند. می‌دانید که ما تعداد دانشگاه‌هایمان از تعداد بسیاری از کشورهای بزرگ دنیا مثل آلمان بیشتر است و این اصلاً خوب نیست، چون این رشد کمی، تبعاتی را به دنبال خود داشته است. مثلاً این موضوع باعث شده در دانشگاه‌های ما نظام رتبه‌بندی و ارتقائاتمان هم کمی و صوری شود. در کشورهای دیگر پروفسور و دکترشدن خیلی کار سختی است و مثل کشور ما تعداد پروفسور و دکتر آنقدر زیاد نیست. بنابراین این رشد کمی باید مهار و ارزیابی مقالات باید کیفی شود. اشتباه دیگرمان هم دادن اطلاعات و نامیدن آن به عنوان آموزش است. الان کتاب‌های درسی‌مان، معلم‌هایمان و … همگی در راستای انتقال اطلاعات عمل می‌کنند که به قول یکی از دانشمندان نظام بانکی است و اگر در چهل سالگی انقلاب سرعقل آمده باشیم باید همه اینها را بازبینی کنیم.

40 سالگی انقلاب و آسیب شناسی نظام آموزشی و مکانیزم تغییر سند تحول بنیادین

در جلسه‌ای که فروردین ماه با وزیر آموزش و پرورش داشتید از سند تحول که نوشته و تصویب شده است صحبت کردید، نظر شما راجع به این سند چیست؟

من در آن جلسه از سند تحول و تحول سند حرف زدم. یعنی اینکه سند تحول محتاج تحول از خودش است و تحول سند باید اتفاق بیفتد. البته این موضوع در سند هم ذکر شده که هر چند سال یکبار باید بازنویسی بشود ولی این اتفاق نمی‌افتد و از زمانی که سند نوشته شده تا الان ثابت بوده است. مکانیزم تغییر سند هم باید این گونه باشد که از معلمان نظرخواهی بشود، چون معلمان بسیاری به این سند انتقاد دارند و معتقدند که مفاهیم آن انتزاعی است و اینکه چون انتزاعی است اجرایی شدنش هم مشکل است. در نتیجه باید بازخورد دست اندرکاران گرفته بشود و شکل اجرایی و عملیاتی شدن آن مشخص بشود. اگر معلم ما شأن خودش را حفظ کند آن موقع هم معلم آموزشی است هم پرورشی

 

پیش شرط‌های لازم این سند چیست؟

یک سری پیش‌شرط‌های نظری دارد که جنبه فلسفی و اینها دارد؛ مثلاً اینکه پیش‌فرض‌های ما راجع به تعلیم و تربیت چیست و اینها. یک سری هم پیش شرط‌های عملی و واقعی دارد، یعنی اینکه ببینیم الان دانش‌آموزان، معلمان و کشور ما کجا هستند که باید هر دو مدل اینها در نظرگرفته شود وگرنه اگر ما بخواهیم یک سری پیش‌شرط آرمانی را داشته باشیم به جایی نمی‌رسیم. ما باید بررسی کنیم که الان کجا هستیم، ۵ سال دیگر کجاییم. ۱۰ سال آینده می‌خواهیم کجا باشیم و … سند فعلی این چیزها را ندارد و خیلی آرمان‌گرایانه است. البته عمل‌زدگی صرف هم خوب نیست چون هر عملی یک طرحی می‌خواهد و یک محاسبه‌ای باید وجود داشته باشد. عمل‌زدگی هم به‌اندازۀ نظرزدگی اشکال دارد. البته تعداد اسناد هم نباید زیاد شود؛ چون من می‌بینم که ما اخیراً به سندنویسی علاقه پیدا کردیم و اسناد مختلف برای امور مختلف می‌نویسیم. لزومی ندارد که ما آنقدر سندزده بشویم.

 

رابطه بین آموزش عالی و نظام تعلیم و تربیت چیست؟

اشکال اساسی این دو حوزه این است که خیلی به هم متصل هستند و ارتباطشان خیلی به هم نزدیک است. همان نکته‌ای که پیش از این هم به آن اشاره کردم. اشکال اصلی ما این است که آموزش‌ و پرورش به دانشگاه منتقل می‌شود. این ارتباط بیش از حد قوی، اشکال دارد. این ارتباط باید ضعیف باشد و فقط بخشی از آموزش و پرورش باید به دانشگاه بروند. اینکه ما غایت آموزش‌ و پرورش را دانشگاه بدانیم یک اشتباه بزرگ است.

40 سالگی انقلاب و آسیب شناسی نظام آموزشی و مکانیزم تغییر سند تحول بنیادین

به عنوان سوال پایانی اینکه به نظر می‌رسد تعلیم و تربیت با سایر رشته های علوم انسانی یک حالت انفصال و گسست دارد. چگونه می‌توان بین این رشته و سایر رشته‌ها اتصال برقرار کرد و اصلاً آیا لزومی براین اتصال وجود دارد؟

درحال حاضر میان‌رشتگی یک آرمان در جهان است. چون دانشمندان و پژوهشگران متوجه شدند که مسائل اجتماعی رشته‌ای نیستند. به همین دلیل روزبه‌روز بیشتر به مسئله میان‌رشته‌ای توجه می‌شود. درجامعه به طور کلی ارتباط میان رشته‌ها ضعیف است، یعنی همان طور که ارتباط میان جامعه‌شناسی و اقتصاد ضعیف است، رابطه اقتصاد و سیاست هم با یکدیگر ضعیف است. تعلیم و تربیت هم همین‌طور است. برای بهبود این ضعف لازم است در جایی که درباره حل مشکل تصمیم می‌گیرند، بین‌رشته‌ای شود. مثلاً اگر وزیر آموزش‌ و پرورش بخواهد مشکلاتش را حل کند، باید کمیته‌ای داشته باشد که در آن جامعه‌شناس، فیلسوف، اقتصاددان و… باشد تا مسائل را از جنبه‌های مختلف ببینند و بررسی کنند. در مسائل اقتصادی هم که مسئله مهم و به‌روز جامعه است باید اینگونه تصمیم‌گیری کرد. مثلاً در حوزه اقتصادی بحث روانشناسی مهم است. چرا؟ چون مردم چیزی را نمی‌خرند که لازم دارند بلکه چیزی را می خرند که نگرانش هستند و فکر می‌کنند ممکن است که دیگر نباشد. وقتی مقوله نگرانی مطرح می‌شود پای روانشناسی وسط می‌آید. وقتی پای آموزش عمومی و فرهنگ‌سازی مطرح می‌شود پای تعلیم و تربیت وسط می‌آید. الان که فعلاً دانشگاه‌ها حالت رشته‌ای دارند ولی در مراکز تصمیم‌گیری بحث میان‌رشتگی می‌تواند یک میان‌بر برای رفع و حل مشکلات باشد. خوب است که اساتیدی از دانشگاه‌ها به مراکز تصمیم‌گیری بروند و در تصمیم‌ها و سیاستگذاری ها دخیل باشند تا روزی که نظام دانشگاهی عوض شود و دیگر دانشکده‌ها از یکدیگر جدا نباشند و باهم مرتبط‌تر باشند.

پایان گفت و گو/

شنبه, 24 فروردين 1398 ساعت 09:54 خوانده شده: 278 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + +2 0 --
ناشناس 1398/01/26 - 07:45
با سلام،جناب اقای پور سلیمان از شما بابت درج مصاحبه فوق بسیار سپاس گزارم....از شما استدعا دارم روند مصاحبه با صاحب نظران علوم تربیتی را با شدت بیش تری ادامه دهید....خیلی خیلی لذت بردم.
به امید مصاحبه های باارزش بعدی
پاسخ + 0 0 --
دبیر م 1398/01/28 - 13:19
موافقم
پاسخ + +1 0 --
دکتر س.م.ح.حسینی 1398/01/28 - 15:42
با اینکه ایشان میفرمایند دانش آموزان نباید به فکر دانشگاه رفتن باشند موافق نیستم چرا که معتقدم شاه راه امنیت و توسعه و تمدن از دانشگاه می گذرد. از نظر من یک مکانیک که مدرک دانشگاهی دارد از یک مکانیک با مدرک سیکل یا دیپلم در جهت اعتلای فرهنگ و ... جامعه اش موثر تر هست صد البته به شرطی که دانشگاه به معنای واقعی کلمه دانشگاه باشد و نه بنگاههای تجاری که اساتید بی سواد و رانتی و ... را به خدمت می گیرند.
پاسخ + 0 0 --
دکتر س.م.ح.حسینی 1398/01/29 - 17:09
به نظر میرسد اتاق فکر دلواپسان بلاخره به این نتیجه رسیده اند که خیل عظیم فارغ التحصیلان که درک آنها بواسطه ارتقای آگاهی های اجتماعی سیاسی شان بمراتب بالاتر رفته دارند برای ... خطر می شوند. بنابراین دارند دکترین جدید خودشون رو مبنی بر بدرد نخوردن دانشگاه برای جوانان به جامعه تزریق می کنند.
پاسخ + 0 0 --
دکتر س.م.ح.حسینی 1398/01/28 - 15:53
این بحث اهمیت روزافزون مبحث میان رشتگی که ایشان فرمودند موضوع تازه ای نیست. بر مبنای همین مبحث بود که من در سال 1385 در تیوری آموزشی سیاسی م که پایه روش تدریس منحصربفرد خودم شد این مساله را مطرح کردم که بعنوان مثال یک معلم و یا استاد زبان "نباید" صرفا به آموزش زبان اکتفا کند بلکه باید سعی کند همزمان استراتژی های یادگیری، مهارت های اجتماعی، خلاقیت ذهنی، مهارت های تفکر ورزی و مهمتر اینکه آگاهی ها و بینش اجتماعی و بویژه سیاسی شاگردان خودش را هم در محیطی دموکراتیک که در آن همه از فرصت های برابر برخوردارند ارتقا دهد. امیدوارم استاد این ویدیوی روش تدریس من رو به همکارانشون برای بحث و تحقیق بیشتر معرفی کنند که البته بخاطرش من رو بنوعی زنده به گور کردند!:
http://www.aparat.com/v/i32tK
این هم تیوری هام در انگلستان:
http://www.academypublication.com/ojs/index.php/tpls/article/view/tpls0904411423/1875
پاسخ + 0 0 --
دکتر س.م.ح.حسینی 1398/01/28 - 17:30
آقای پور سلیمان، برا چی نظر دوم من رو که در ارتباط با مطالب این استاد بود منتشر نکردید؟!
پاسخ + +1 0 --
مدرس آزاد 1398/01/29 - 22:53
هر چند که مطالب چند ایراد جزئی دارد مثل اینکه نخبه با مسئول فرق دارد
ولیکن
در باب چهل سالگی بسیار زیبا و دور از توهّم نوشته اند و قابل بسط و گسترش فراوان مطلب است.
نوشته ایست بسیار مفید با نظرات و کامنتهای قابل تأمل

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

کدام یک از طرح های وزارت آموزش و پرورش در طی سال گذشته را بیشتر پسندیدید؟

تلاش برای حذف مدارس سمپاد - 13.9%
حذف مشق شب و جایگزینی تکالیف مهارتی - 4.6%
ایجاد اطاق بازی در مدارس - 3.2%
حذف پیک نوروزی - 4.9%
انتخابات شورای عالی آموزش و پرورش - 1.9%
همه موارد - 9.1%
هیچ کدام - 62.5%

مجموع آرا: 1025

پربازدیدترین

تبلیغات در صدای معلم

درخواست همیاری صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

تلگرام صدای معلم

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور