صدای معلم

" شرط اساسی زیست در این فضا این است که قدرت تفکر و استدلال را بارور کنیم، بی جهت مهر تایید بر اندیشه های دیگران نزنیم و یا بی جهت به اندیشه های دیگران حمله نکنیم"

تفکر انتقادی و فضای مجازی

دکتر حجت اله عباسی

تفکر انتقادی و فضای مجازی و فضای کنشگری عجب حکایتی است این فضای مجازی!

کاربران شبانه روز و بدون وقفه در معرض بمباران انبوه اطلاعات درست و غلط قرار دارند. در مواقعی این اطلاعات دستمایه تصمیمات و قضاوت ها قرار می گیرد و نه تنها بر ادراک و رفتار خود، بلکه بر زندگی دیگران نیز اثر می گذارد.

صواب آن است که در فضای دوم چیزی را گز نکرده، پاره نکرد. نان کسی را بی جهت آجر نکرد و در مواقع ضروری آب را از سرچشمه بست.

در بازار مکاره فضای دوم (فضای مجازی)، سطح مردم فریبی و دستکاری اطلاعات به مراتب گسترده تر و چالش برانگیزتر از فضای اول (فضای واقعی) است.

هر روز خبرهایی از فضای دوم منتشر می شود که همگان انگشت حیرت را بر دندان می گیرند.افرادی در دام کلاهبرداران اینترنتی اسیر شده و یک شبه زندگی را باخته اند.

یکی در زمینه تجارت ، یکی دیگر در زمینه دوستی ، یکی اعتماد به اطلاعات جعلی ، یکی افشای اطلاعات زندگی شخصی ، فریب نیرنگ های افراد بی نام و نشان را خورده و اسیر دام های فریبنده آنان شده اند. افرادی از همین طریق به صفوف تروریست ها درآمده و موقعیتی بهتر از یک قاتل نصیب آنان نشده است!

کاربرانی ارتباطات اجتماعی آنها با دوست، فامیل و دیگران دچار سوتفاهم شده است. اخباری از این دست کم نیستند.

تفکر انتقادی و فضای مجازی و فضای کنشگری

زندگی در فضای دوم به مراتب پیچیده تر از زندگی در فضای اول است. همان گونه که زندگی در فضای واقعی بدون کسب مهارت ها و پرورش دائمی آنها نشدنی است، در فضای مجازی کسب این مهارت ها ضروری است وگرنه چه بسا که کاربران در تورهای زهرآگین دیگران گیر افتند.

یکی از مهارت های بسیار مهم برای زیست آگاهانه در فضای دوم “تفکر انتقادی” است. در فضای دوم جنس کسب و کارها از نوع اطلاعات و دانش است و مهارت اصلی برای زندگی در این فضا  “تفکر انتقادی” است.

تفکر انتقادی و فضای مجازی و فضای کنشگری

کاربران باید توانایی های فکری خود را افزایش دهند.با انواع نیرنگ ها و پیام های فریبنده آشنا شوند تا از گزند آسیب ها در مصون بمانند.

خود را در معرض بی جهت پیام های آسیب زا قرار دادن و بدون دریافت هیچ گونه ما به ازاء، به خود و دیگران ضرر رساندن از عقلانیت و خردورزی به دور است.

عقلانیت ایجاب می کند که بدون تشخیص، تحلیل و ارزیابی اطلاعات سریع متقاعد نشویم و با “خودتجهیز سازی” با اطلاعات آلوده مقابله کنیم.

شرط اساسی زیست در این فضا این است که قدرت تفکر و استدلال را بارور کنیم، بی جهت مهر تایید بر اندیشه های دیگران نزنیم و یا بی جهت به اندیشه های دیگران حمله نکنیم.

تفکر انتقادی و فضای مجازی و فضای کنشگری

همه کاربرانی که در این فضا زیست می کنند، باید خود را به مهارت تفکر انتقادی مجهز کنند. تا از این رهگذر از اطلاعات بیهوده و جعلی جلوگیری و به اطلاعات قابل اعتماد دست یابند.

بدون داشتن تفکر انتقادی حرکت کردن در وادی پرسنگلاخی مانند فضای مجازی، مشکلات ریز و درشتی را در کمین کاربران قرار می دهد و چه بسا که زندگی آنها را دچار تنش های ناخواسته کند.

تفکر انتقادی و فضای مجازی و فضای کنشگری

تفکر انتقادی، یعنی به حرکت درآوردن قدرت تفکر و بارور کردن اندیشه و به مثابه چراغی است که با تاباندن نور بر تاریکخانه ها از جانشین شدن ادعاها بر جای واقعیت ها جلوگیری می کند.

تفکر انتقادی یعنی خود دروازه بانی اطلاعات و وارسی اجمالی ادعاها و  اجازه ندادن به هر پیامی برای عبور از دروازه های اطلاعاتی است.

تفکر انتقادی یعنی اینکه برای حفاظت از ارزش ها، هنجارها و باورها، حریم حفاظتی ایجاد کرده و از فرو غلتیدن در دام هایی که توسط دیگران ساخته و پرداخته شده است، پرهیز کنیم.

باید در انتخاب مراجع فکری و مجاری اطلاعات و به ویژه منابع اطلاعات دقت کرد.

تفکر انتقادی و فضای مجازی و فضای کنشگری

در اولین مواجهه با مطالب دیگران، اعمال سطحی از شک و تردید درباره پیام ها و بدون سوگیری شخصی و تعصب فردی یا گروهی درباره موضوع فکر کردن ضروری است.

پرسش گری لازمه کنشگری در فضای دوم است.به ویژه طرح سوال هایی درباره چرایی و چگونگی پیام ها، خبرها، رخدادها و هرگونه اطلاعات در این فضا ضروری است.

جامعه شناسان جوان

تفکر انتقادی و فضای مجازی و فضای کنشگری

شنبه, 08 تیر 1398 11:55 خوانده شده: 354 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + +3 0 --
امامی 1398/04/09 - 16:07
سلام

ریچارد هیوز گیبسون (Richard Hughes Gibson) دانشیار ادبیات و زبان انگلیسی در کالج ویتن آمریکا در مقالۀ خود تحت عنوان ” چت های بیهوده به روایت زبانشناسان” معتقد است : منتقدان در قبال پرسه زدن در توییتر، اینستاگرام یا هر شبکۀ اجتماعیِ دیگری ، می گویند : سطح بحث‌ها خیلی پایین آمده و دیگر هیچ‌ کس حرف جدی نمی ‌زند و همه شده‌اند کارشناس و...... این انتقادات ریشه در تصور خاصی از زبان دارند که می‌گوید زبان ابزاری است برای انتقال " افکار و اندیشه‌ها ". اما اگر اساساً هدف از حرف‌ زدن، نه انتقال پیام، که صرفاً لذت‌ بردن از معاشرت و پیوند با دیگران باشد چه؟
پاسخ + +3 0 --
امامی 1398/04/09 - 16:08
در سال ۲۰۱۲، مرکز تحقیقاتی پیو اعلام کرد که کاربران گوشی‌های هوشمند در گروه سنی ۱۸ تا ۲۴سال در آمریکا به‌ طور متوسط روزانه شصت پیام متنی ارسال می‌کنند. در سال ۲۰۰۹، همین گروهِ جمعیتی روزانه پنجاه پیام می‌ فرستادند. در یک کلام، به نظر می‌آید اکنون چنین برآوردهایی برای این گروه سنی و گروه‌های سنی دیگر پایین باشد و تمرکز بر پیامک هم کوته‌بینانه. مثال مناسب این است: فیس‌بوک گزارش داد سال گذشته واتس‌اپ و مسنجر روزانه با بیش از شصت‌میلیارد پیام سروکار داشته‌اند. البته این غیر از نیم‌میلیون پستی است که هر دقیقه در خودِ فیس‌بوک منتشر می‌شود. اینکه اکثر این پیام‌ها دربارۀ مسائل پیش‌پاافتاده‌اند اصلاً تعجب‌آور نیست. شِکوه و شکایت از این موضوع به یکی از ژانرهای متداول دوران دیجیتال تبدیل شده‌ است (شکوه‌هایی که روی همان دیوارهای فیس‌بوک و فیدهای توییتری‌ای منتشر می‌شوند که خود محکوم می‌کنند)
پاسخ + +3 0 --
امامی 1398/04/09 - 16:08
اما شاید چنین نگرانی‌هایی دربارۀ پوچی رسانه‌های اجتماعی، و واکنش‌هایی که برخی ناظران به آن‌ نشان داده‌اند، نامربوط‌ باشد. به تعبیر وینسنت میلرِ جامعه‌شناس در این حوزه‌ «محتوا مهم نیست، بلکه بی‌خبرنگذاشتن است که اهمیت دارد». میلر و دیگران رسانه‌های اجتماعی را ارتباط «هم‌سخنانۀ» جدید نامیده‌اند. آن‌ها این نام را از به‌روزکردن اصطلاح برانیسلاو مالینوفسکی، انسان‌شناس لهستانی، در مورد گفتاری وام گرفته‌اند که کارکردش آگاه‌کردن نیست، بلکه ساختن پیوندهای اجتماعی است. مالینوفسکی، با کار میدانی در میان بومیان جزایر تروبریاند، در جنوب اقیانوس آرام، دریافت که بومیان به زبان در حکم یک «شیوۀ کنش» متکی‌اند، نه آن‌طور که زبان‌شناسی تاریخی آن را «ابزار تأمل» می‌پندارد.
پاسخ + +3 0 --
امامی 1398/04/09 - 16:09
مالینوفسکی، در یکی از قطعه‌های درخشان جستارش، مراحل یک سفر ماهیگیریِ دسته‌جمعی را نقل می‌کند و شرح می‌دهد که چه اتفاقی در این «مراودۀ آزاد، بی‌هدف و اجتماعی» می‌افتد که بر فراز کارهای روزانه شناور است و شب‌ها نیز پیرامون «آتش دهکده» بالا می‌گیرد. برای گوش تعلیم‌نیافته، این لفاظی‌ها ممکن بود یکسره بی‌ارزش باشد. لفاظی «آگاه» نمی‌کرد. «افراد را در عمل به هم پیوند» نمی‌داد. مسلماً «افکار را بیان» نمی‌کرد.
او دریافت چیزی که اهمیت دارد” صِرف واقعیتِ صحبت ‌کردن” است.
و این گفتار‌های سخیف، موقعیت یا جَوی گرم خلق می‌کردند که هدفش (معنایش)خودِ جامعه‌پذیری بود و در جریان کلمات بود که پیوندها شکل می‌گرفتند و مستحکم می‌شدند.
پاسخ + +3 0 --
امامی 1398/04/09 - 16:12
اصل این مقاله با ترجمه الهام آقا بابا گلی تحت عنوان ” چت های بیهوده به روایت زبانشناسان” در تاریخ بیست و هفتم اسفند ماه سال نود و هفت در مجله “ترجمان” علوم انسانی چاپ شده است.
هدفم از آوردن این مطالب در این قسمت ، در نظر داشتن امکان مفید بودن فضای مجازی برای روابط انسانی و اجتماعی است.
البته قصد داشتم با اشاره به نظر گیبسون و دیگران ، یادداشتی در ارائه برداشت از نوع دیگر ،تقدیم دارم که فضا را برای ذکر مطلب کافی دیدم. تشکر
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1398/04/09 - 16:27
ای بابا بحث علماء تنوری شده
پاسخ + 0 -1 --
دانش آموز اسبق دکتر 1398/04/09 - 21:48
دکتر حسینی - معلم مون که مجوز تدریس ش رو هم بعد از انتقاداتش از آ پ مشهد و بطحایی که به استعفای ایشان انجامید لغو کردند! - میگه فضای مجازی رینگ ایده آلی برای ناک اوت کردن رانت خواران و دین فروشان و ... با بیدار کردن انتقادی مخاطبان توسط متفکران منتقد و پژوهشگر است. البته دکتر میگه شخص بطحایی تقصیر نداشت - میگه چون زورش به ... نرسید استعفا داد.
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1398/04/10 - 17:45
دکتر حسینی مستقل از احترامی که به سید بودنش دارم
بعضی وقتا مفتی حرف مفت میزنه
پاسخ + +1 -1 --
انتظار 1398/04/11 - 10:41
اصولا معلمان همیشه منتقد خوبی هستند ولی اثلا پیشنهاد دهنده و در مقابل اون انتقادات ، اصلاحات و مثبت اندیشی را نمی دانند. شما تو تمامی مطالب این جا نگاه کنید همه انتقاد کدام‌تشکر برای مقدار پر لیوان دیده اید. خیلی ها هم مطالبشان و اتکاشون و قیاسشون مطالبی و آموزش و کیفیت کشورهای دیگه است. شاید تو ایران دستی بر اتش ندارند تا در نوک هرم بوده اند
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1398/04/11 - 17:17
اصلا
پاسخ + 0 0 --
انتطار 1398/04/12 - 18:43
با گوشی و فضای بسته کادر و سرعت بالای ۲۰۰ حرف در دقیقه تایپ میشود. مثل تو معلم یه حرف تایپ یه نگاه به صفحه نیست. تایپیست حرفه ای. حالا اصلا یا اسلا یا اثلا. مشکل چیه. حل شد. معلومه معلم اول دبستانی.
انتظار. ارشد تکنولوژی اموزشی و دکترای علوم سیاسی در توسعه فناوری
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1398/04/13 - 09:48
دکتر واقعی بودی از کوره در نمی رفتی و درک
می کردی ، با احساس مسولیت ، مشکل خواندن
همکاران را برطرف ساخته ام و فارسی را پاس داشته ام. قصدم اهانت بود ناسزا می نوشتم.
بنده لیسانس هستم. با تقدیم احترام.

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

نظر شما در مورد تقسیم بندی دانش آموزان به مدارس عادی و تیزهوشان چیست؟

دیدگــاه

تبلیغات در صدای معلم

درخواست همیاری صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

تلگرام صدای معلم

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور