صدای معلم سایت اخبار آموزش و پروش معلمان فرهنگیان

روزنامه قدس در گفت و گو با مدیر صدای معلم :

مدارس لاکچری در ایران کپی‌برداری ناقصی از شبیه خود در کشورهای پیشرفته جهان هستند

گروه اخبار - مریم احمدی شیروان/

 در نظام آموزشی کشور، آسمان همه جا یکرنگ است

در حالی‌که مسئولان آموزش و پرورش هرسال در بخشنامه‌هایی تکراری بر نگرفتن شهریه از خانواده‌ها در مدارس دولتی و دریافت آن طبق مصوبه در مدارس غیردولتی تأکید می‌کنند، هنوز هم ثبت‌نام دانش‌آموزان از مهم‌ترین دغدغه‌های هر خانواده است و نیز بخشنامه‌هایی که توان مقاومت در برابر اضافه شدن اندک برنامه آموزشی، ورزشی و یا تفریحی را ندارد و بدون هیچ نظارتی با اندک تغییری هزینه‌های زیادی را بر خانواده‌ها تحمیل می‌کند.

شرایط در برخی مدارس غیردولتی بحرانی‌تر از آن است که فکر کنید. مدارسی با برچسب لاکچری که وصله‌ای ناجور بر پیکره آموزش و پرورشی است که به ادعای مدیران آن، وجود حدود ۹۰۰ کلاس خشت و گلی و بیش از ۲۰۰۰ مدرسه کانکسی و چادری را در کارنامه خود دارد.

شهریه‌هایی که در زیر سایه کمرنگ نظارت گفته می‌شود بسته به خدمات آموزشی و کمک آموزشی متنوع تا ۱۰۰ میلیون تومان هم دریافت می‌شود، شکاف طبقاتی میان والدین دانش‌آموزان مدارس لاکچری و یک خانواده متوسط جامعه با حقوق مصوب شورای عالی کار یعنی یک میلیون و ۱۱۰هزار تومان را به تلخی نشان می‌دهد. شهریه‌هایی‌ که معادل ۹۰ ماه حقوق یک کارگر ساده است، یعنی حدود هفت سال!

 

مدارس غیردولتی از دانش‌آموز مشتری می‌سازد

از عمر بروز این حجم مشکلات بیشتر از سه دهه نمی‌گذرد. پس از سال ۱۳۶۷ و تصویب قانون صدور مجوز مدارس غیردولتی در مجلس، حرف و حدیث‌های بسیاری حول این مدارس از شهریه‌های بی‌حساب و کتاب گرفته تا رفاه و کیفیت آموزش دانش‌آموزان مطرح شده است. ایرادهایی که همه از ضعف و یا حتی نبود نظارت حکایت دارد.

در نظام آموزشی کشور، آسمان همه جا یکرنگ است  یک کارشناس آموزشی با اشاره به پیشینه طرح خصوصی سازی مدارس می‌گوید: بعد از انقلاب اسلامی مدارس خصوصی و غیردولتی تعطیل شدند زیرا نظر بر این بود که باید تمام مدارس دولتی و زیرنظر مستقیم دولت باشند. به عبارتی علاوه بر سیاست‌گذاری، نظارت، برنامه ریزی؛ اجرا هم در اختیار دولت باشد، اما پس از مدتی صحبت از لزوم حضور مدارس غیردولتی با رویکردهای خاص تربیتی در حوزه تربیت اسلامی شد و قانون صدور مجوز مدارس غیردولتی به مجلس شورای اسلامی ارائه شد.

علی پارسانیا در ادامه توضیح می‌دهد: مجلس شورای اسلامی نام این مدارس را غیرانتفاعی گذاشت به این امید که این مدارس نباید به کسب سود و کار اقتصادی بیشتر از آنچه برای اداره مدرسه لازم است، بپردازند. نامی که بیان می‌کرد این مدارس نباید به بنگاه اقتصادی تبدیل شود که آفت‌هایی به همراه دارد. در این مدارس دانش‌آموز متربی نیست، بلکه مشتری است و اصل اساسی رقابت برای جذب مشتری است. وقتی دانش‌آموز مشتری شد، مدرسه هم لاجرم باید برای جلب رضایت مشتری و خانواده‌های آنان تلاش کند که مطلوب نیست.

مدارس غیردولتی تبدیل به بنگاه‌های اقتصادی شده‌اند مدارس غیردولتی باید وجه تمایزی با سایر مدارس داشته باشند، به خصوص در سه بُعد فضا و امکانات، معلم و برنامه‌های درسی استاندارد سازی صورت گیرد

او با بیان اینکه در خصوصی سازی آموزش به اعتقاد اولیه پای بند نبودیم، می‌گوید: آنچه در قانون تصویب شد، اجرا نشد و در عمل مدارس غیردولتی را به بنگاه اقتصادی تبدیل کردند. دلیل اصلی این کار مشکلات مالی آموزش و پرورش است که کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد.

اقتصاد آموزش و پرورش بیمار است و بیش از ۹۰ درصد بودجه این وزارتخانه صرف هزینه‌های نیروی انسانی می‌شود. به همین دلیل انگیزه برای رشد مدارس غیردولتی اقتصاد شد و در عمل ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت هدف نبود. حتی طرح‌هایی مانند خصوصی‌سازی، واسپاری، خرید خدمت و... هم برای پوشاندن همین مشکل شکل گرفت.

پارسانیا تأکید می‌کند: وقتی دغدغه اصلی اقتصاد باشد، بدیهی است که وسواس‌ها و انگیزه‌های نظارتی ضعیف شده و پایین بیاید. دلیل دیگر هم اینکه باید در مدارس دولتی و غیردولتی موضعی مشخصی داشته باشیم، اما در شرایط فعلی که ۱۰درصد مدارس غیردولتی و بقیه دولتی هستند . آموزش و پرورش ابزار، نیرو، انرژی و زمان و هزینه برای نظارت در مدارس غیردولتی را ندارد. به عبارتی با ساختار فعلی که همه سیستم آموزشی کشور براساس مدارس دولتی است، نمی‌توان مدارس غیردولتی را اداره کرد. ساز وکارهای فعلی کارآیی کافی برای نظارت ندارد.

این کارشناس آموزش با تأکید بر اینکه بر مدارس دولتی هم نظارتی جدی وجود ندارد، می‌گوید: با این حال عدم نظارت بر مدارس غیردولتی پررنگ‌تر است. در مدارس غیردولتی چون خانواده‌ها هزینه‌ها را تأمین می‌کنند، طلبکاری دارند و مدارس باید به خواسته‌های آنان تن بدهند هرچند که معقول نباشد. به همین دلیل است که برخی از آن‌ها تبدیل به مدارس لاکچری می‌شوند. این مدارس به دلیل همین نظارت ضعیف هزینه‌هایی انجام می‌دهد که برای تربیت نیاز نیست، اما جایگاه اجتماعی دارد مانند آموزش چند زبان خارجی یا اردوهایی کم‌ثمر حتی به خارج از کشور. در این مدارس خانواده‌ها حکمرانی می‌کنند نه کادر مدرسه.

 

البته نباید از این حس که برخی خانواده‌های ایرانی مایلند به هر طریق ممکن از اتومبیل و خانه گرفته تا تحصیل فرزندان، طبقه اجتماعی خود را به رخ همدیگر بکشند؛ غافل شد  مدارس غیردولتی و اُفت دانش‌آموزان مدارس دولتی

هفته اول خردادماه بود که وجود مدارس غیردولتی با شهریه‌های بالا، اردوهای خارج از کشور آن‌ها و برگزاری دوره‌هایی آموزشی خاص حتی بدون مجوز آموزش و پرورش در تهران رسانه‌ای شد. اسدالله عباسی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در این خصوص توضیح داد: برخی مدارس غیردولتی برای اردوهای علمی، دانش‌آموزان را به خارج از کشور می‌برند تا آن‌ها با موفقیت‌های سایر کشورها آشنا شوند که این کار بد نیست و اثرات مثبتی نیز دارد، اما تحمیل هزینه‌های سنگین به خانواده‌ها و از سوی دیگر برخی کم دقتی‌ها باعث نگرانی‌هایی خواهد شد. به گفته این کارشناس آموزش، در کنار امکانات خاص در مدارس غیردولتی و حق طبیعی طبقات مرفه جامعه برای استفاده از این امکانات، نیاز است دولت به مدارس دولتی توجه کافی داشته باشد و در بحث ارتقای کیفی این مدارس تلاش کند زیرا بی‌توجهی به این مسائل باعث اُفت دانش‌آموزان مدارس دولتی و ایجاد شکاف میان آن‌ها با دانش‌آموزان مدارس غیردولتی می‌شود.

چندی پیش مدرسه‌ای غیرانتفاعی و البته لاکچری با شهریه نامتعارف و عجیب ۱۰۰میلیون تومانی منحل شد.ترس از رشد قارچ‌گونه این مدارس سبب شد  سیدمحمد بطحایی، وزیر آموزش و پرورش بگوید: این مدارس در ظاهر خیلی شیک و تمیز هستند و در درون تفاوتی با مدارس عادی ندارند، اما بخشی از نظام تعلیم و تربیت را مورد تهدید قرار داده‌اند. البته بخشی از این مسئله به خانواده‌ها مربوط است و آن‌ها باید بدانند تبلیغاتی که توسط آموزشگاه‌ها و معدودی از مدارس صورت می‌گیرد با آنچه که در عمل اتفاق می‌افتد، بسیار متفاوت است.

بطحایی همین طور از لزوم نظارت بیشتر بر این مدارس خبر داد و افزود: تلاش می‌کنیم نظارت بر مدارس غیردولتی را به صورت مستمر و دقیق توسعه دهیم تا از رویکرد گیشه‌ای برخی از این مدارس برای اغفال خانواده‌ها جلوگیری شود چرا که برخی از این مدارس با تبلیغات غیرواقعی خانواده‌ها را از محتوای آموزشی اصیل دور می‌کنند، اما مردم باید هوشیار باشند.

مدارس لاکچری و مدارس آقازاده ها

مدارس خالی از دانش‌آموزان کیفی

در حال حاضر حدود ۵/۸ درصد، یعنی یک ‌میلیون دانش‌آموز در مدارس غیردولتی تحصیل می‌کنند.

یک کارشناس آموزش با اشاره به وجود و بروز برخی مدارس غیردولتی خاص و لوکس در کشور می‌گوید: این مدارس پدیده‌ای هستند که در کشورهای توسعه یافته دنیا مانند سوئیس از سال ۱۸۸۲ ایجاد شده‌اند و فرزندان خانواده‎های معروف در آن تحصیل می‌کنند. مدارسی که در نظام آموزشی ما به مدارس خاص یا آقازاده‌ها شهرت دارند، کپی‌برداری ناقصی از مدارس لاکچری پیشرفته جهان است.

علی پورسلیمان اضافه می‌کند: شاید دلیل اصلی رونق این مدارس را بتوان کمبود اعتبار و بودجه‌ای دانست که سطح کیفی مدارس را پایین آورده است. دلیلی که سبب شده مدارس دولتی به تدریج از حضور دانش‌آموزان کیفی خالی شده و مقصد آن‌ها مدارس غیردولتی شود. البته نباید از این حس که برخی خانواده‌های ایرانی مایلند به هر طریق ممکن از اتومبیل و خانه گرفته تا تحصیل فرزندان، طبقه اجتماعی خود را به رخ همدیگر بکشند؛ غافل شد.

او با بیان اینکه، می‌گوید: باید دید که خروجی این مدارس چه چیزی است، آیا آن‌ها می‌توانند شهروندانی فرهیخته و مسئولیت شناس تربیت کنند؟ البته در دوران وزارت آقای حاجی‌بابایی، نگرش انقباضی نسبت به مدارس غیردولتی سبب شد توسعه چندانی در این بخش صورت نگیرد و در مقابل مدارس خاص رو به رشد گذاشت. رشد سه برابری مدارس استعدادهای درخشان شاهدی بر این ادعا است.

 در نظام آموزشی کشور، آسمان همه جا یکرنگ است

مهم‌ترین چالش مدارس غیردولتی نظارت بر آن هاست

پورسلیمان مهم‌ترین چالش مدارس غیردولتی را نوع نگاه و نظارت بر آن‌ها می‌داند.او توضیح می‌دهد: نمی‌توان با یک نگرش دولتی به مدارس غیر دولتی نگریست. این نگاه موجب عدم توسعه و بهسازی فرآیند مدارس غیر دولتی می‌شود و چالش دیگر فرآیند نظارت بر این گونه مدارس است. باید دید که خروجی این مدارس چه چیزی است، آیا آن‌ها می‌توانند شهروندانی فرهیخته و مسئولیت شناس تربیت کنند؟

به گفته این کارشناس آموزش یکی از مسائل مهم و راهبردی که غالباً در مدیریت دولتی نادیده گرفته می‌شود، نظارت و کنترل است.او تأکید می‌کند: باید به این واقعیت تلخ اعتراف کرد که فرآیند بازرسی و نظارت در بخش‌های دولتی همواره عقیم و ضعیف یا حتی سلیقه‌ای بوده و این مسئله موجب گسترش فضای بدبینی و عدم اعتماد شده است. علاوه بر آن باید به کیفیت بخشی در این مدارس توجه ویژه‌ای شود.

پورسلیمان تأکید می‌کند: مدارس غیردولتی باید وجه تمایزی با سایر مدارس داشته باشند، به خصوص در سه بُعد فضا و امکانات، معلم و برنامه‌های درسی استاندارد سازی صورت گیرد. از آنجاکه تاکنون  و براساس تجربه، توسعه یا عدم توسعه این گونه مدارس، وابستگی مستقیمی با نظرات یا سلایق وزیر آموزش و پرورش داشته است، طراحی تشکیلاتی که با نگاه غیر دولتی تناسب داشته باشد، می‌تواند در بهبود وضعیت و چشم‌انداز توسعه آن نقش راهبردی ایفا کند.

او تاکید می‌کند: بهره گرفتن از  بدنه کارشناسی معلمان و رسانه ها  می‌تواند در تسریع یا تسهیل این فرآیند و حتی بُعد نظارتی یا کنترل نقش مهمی داشته باشند. وجود مدارس مختلف در یک نظام آموزشی عیب نیست. اصل رقابت لازمه پویایی یک نظام آموزشی است به شرط آنکه در برنامه‌ریزی و اجرا، شتاب زدگی نباشد و عدالت آموزشی در لابه‌لای روزمرگی به فراموشی سپرده نشود.

چهارشنبه, 10 مرداد 1397 ساعت 09:25 خوانده شده: 165 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + +8 0 --
امامی 1397/05/10 - 10:38
سلام
یک اصل مهم در خصوص مدارس غیردولتی یا
غیرانتفاعی و یا عین انتفاعی را نباید ندید گرفت
اگر این نوع مدارس به تقلید از کشورهای
پیشرفته جهان چون سوییس ترویج یافته باید
فراموش نکنیم که در آنجا تضاد طبقاتی و
نابرابری آموزشی حاکم نبوده اما در کشور ما
هر دو با شدت هر چه تمام حاکمیت دارد.
شکاف طبقاتی در لایه های گوناگون جامعه در دو
بعد اقتصادی و فرهنگی به محرومیت آحاد مردم
منجر می شود .بهره مندی آموزشی در این جامعه
به شرط بهره مندی اقتصادی ممکن می گردد لذا
فقر آموزشی رونق می یابد.
در کشورهای پیشرفته از دلایل موجودیت چنین
مدارسی مشارکت مردم در آموزش بوده اما در
جامعه ما فقط انداختن بار سنگین مالی امربر دوش
مردم هست لذا ما با این نیت هرگز به بهبود کیفیت
آموزشی دست نخواهیم یافت چون همیشه از کیفیت
غافلیم .عدالت یا برابری اقتصادی و آموزشی دو
پیش شرط مهم چنین مدارسی باید باشد که......
پاسخ + +5 0 --
دبیر م 1397/05/10 - 10:52
در این ا.پ فرسوده و ضعیف ما همچون جامعه تفاوتها و اختلافها موج میزند در حالیکه بسیاری برا معیشت(نان شب) مشکل دارند برخی با خودرو و خانه و ویلا و مدرسه و دانشگاه خاص لاکچری هستند!!!
پاسخ + +1 0 --
ناشناس 1397/05/10 - 19:57
موسساتی چون مکتب القرآن ها و دارالقرآن ها هم غیر انتفاعی محسوب می شوند و نه تنها هیچ کیفیتی برای اهداف بلند مدت سند تحول نداشته اند هنوز پابرجا هستند.چرا باید صرفا به خاطر نام هایی که بر برخی موسسات گذاشته می شود بودجه های کلان داده شود؟
صرفا به خاطر نام این موسسات تاکنون هیچ بازرسی نتوانسته است از تخلفات ایشان گزارش تهیه کند و از ادامه فعالیت های بیهوده آنان جلوگیری کند.
خیلی از افراد گمان می کنند اگر در مقابل این موسسات بایستند جلوی اسلام و قرآن ایستاده اند؟!
یا این موسسات برای همین هدف تشکیل شده است کسی پا پیچشان نشود یا اینکه تصور اکثریت نسبت به پیگیری نکردن خطاست.
آموزش و پرورش موظف به نظارت است ولیکن چون این موسسات زیر مجموعه آموزش و پرورش هم نیستند از تعالیم و فعالیت های حاشیه ای این مراکز و موسسات نیز غافل است

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

آیا با طرح " معلم تمام وقت " وزارت آموزش و پرورش موافقید؟

بلی - 15.5%
خیر - 84.5%

مجموع آرا: 614

پربازدیدترین

تبلیغات در صدای معلم

درخواست همیاری صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

تلگرام صدای معلم

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور