صدای معلم سایت اخبار آموزش و پروش معلمان فرهنگیان

کتاب های درسی به ویرایش دقیق نیاز دارند ؛

کتاب های درسی در بوته نقد معلمان

زهرا نصیری/ آموزگار مقطع ابتدایی - روزنامه نگار

نقد کتاب های درسی و نظر معلمان

کودکی و دوران تحصیل خود را به یاد آورید. وقتی کودکی بیش نبودیم، کتاب‌های درسی برای ما اتمام حجت بود و آن‌ را برای خود منبع موثقی می‌دانستیم و شاید قبول اینکه در این کتاب‌ها احتمال غلط و خطا وجود دارد، برایمان ممکن نبود، به همین دلیل محتوای آن‌ را کاملا پذیرا بودیم.

کودکان امروز به‌واسطه مطالعه بیشتر و اطلاعات و آگاهی که از طریق امکانات متنوع روز کسب می‌کنند، نسبت به محتوای کتاب‌های درسی و حتی اشکالات موجود در آن حساسیت بیشتری دارند، اما هنوز هم این کتاب‌ها برای دانش‌آموزان حجت است. از این‌ رو گاهی شاهد آن هستیم که کودک با تیزبینی خود اشکالاتی را از کتاب درسی کشف می‌کند و در عین حال آن‌ کتاب‌ها را منبعی موثق برای خود می‌داند؛ در نتیجه او دچار تعارض و سردرگمی می‌شود.

در اینجا از زبان معلمان به برخی از اشکالات موجود در کتاب‌های درسی که بیشتر مربوط به اصول نگارش است، می‌پردازیم.
نظری، معلم پایه چهارم ابتدایی با تاکید بر ضرورت ویراستاری کتاب‌های درسی، اظهار می‌کند: «اگرچه در شناسنامه برخی از کتاب‌های درسی عنوان ویراستار یا مصحح به چشم می‌خورد، ولی غلط‌های موجود در متن کتاب، با وجود این عنوان در شناسنامه آن، همخوانی ندارد.

در شناسنامه برخی از کتاب‌های درسی نیز، همه عناوین از مولف و تصویرگر گرفته تا مدیر هنری و صفحه‌آرا وجود دارد، اما نامی از ویراستار به چشم نمی‌خورد، در حالی که ویراستاری حرفه‌ای کتاب‌های درسی یک امر ضروری است.»

این معلم با اشاره به غلط‌های نگارشی در کتاب‌های درسی، می‌گوید: «متاسفانه در کتاب‌های درسی شاهد غلط‌هایی هستیم که قابل قبول نیست. غلط‌های نگارشی و اشتباه در به‌کارگیری علائم نگارشی در متن‌ کتاب‌ها، حتی کتاب فارسی بسیار دیده می‌شود، به‌طوری که دانش‌آموزان دارای توجه بالا را دچار سردرگمی می‌کند؛ چون وقتی آنان با کاربرد علائم آشنا شدند، با دیدن موارد اشتباه به‌کارگیری آن‌ها در متن‌ها، دچار تعارض می‌شوند. مخصوصا در مقطع ابتدایی چون دانش‌آموزان کودک هستند، کتاب را برای خود منبع موثق می‌دانند و قبول اینکه متن کتاب غلط دارد، برایشان دشوار است.»

وی ابراز می‌کند: «این معضل در سایر کتاب‌های درسی نیز وجود دارد که برخی از آن‌ها را برای دانش‌آموزان اصلاح می‌کنیم، ولی برخی دیگر را مجبوریم نادیده بگیریم، چون در صورت توضیح و اصلاح همه موارد، زمان کلاس درس مربوطه را از دست می‌دهیم.»

 

کتاب‌های درسی در رسم‌الخط خود وحدت رویه ندارند

رمضانی که در پایه پنجم ابتدایی تدریس می‌کند، مشکل اصلی متن کتاب‌ها، به‌ویژه کتاب فارسی را شکل کلمات می‌داند و ادامه می‌دهد: «اینکه کلمه‌ای به‌صورت چسبان یا جدا نوشته شود، گاهی مشکل ایجاد می‌کند، چون خود کتاب‌های درسی در این زمینه وحدت رویه ندارند. مثلا دانش‌آموزان کلمه‌ای را که در کتاب سال گذشته به‌صورت چسبان یاد گرفته‌اند، امسال در کتابشان به‌صورت جدا می‌بینند. یا در مورد کلمه‌های که دارای تشدید هستند نیز گاهی می‌بینیم که حتی در یک درس مشخص، کلمه‌ای یک‌بار با تشدید نوشته شده و یک‌بار بدون تشدید. البته در دوره‌های آموزشی به ما تاکید شده است که بحث تشدید را سخت نگیریم، اما اگر واقعا دارای اهمیت نیست، چرا در کتاب درسی وجود دارد و بچه‌ها را دچار سردرگمی می‌کند؟»

وی می‌افزاید: «مورد دیگر که برای دانش‌آموزان مشکل ایجاد می‌کند، در رابطه با کلماتی است که در آن‌ها استفاده از شکل‌های مختلف یک صدا مثل «ت» و «ط» در کلمه «باتری» و امثال آن، رایج بوده و هر دو پذیرفته‌شده هستند. در مواجهه با این کلمات کودکان که بسیار هم منتقد هستند، می‌گویند وقتی فرقی ندارد که باتری با «ت» نوشته شود یا با «ط» پس درباره کلمات دیگر هم نباید فرق داشته باشد و ما می‌توانیم مثلا صابون را هم با «س» و هم با «ص» بنویسیم چون صدای هر دو یکی است.»

این معلم تاکید می‌کند: «به نظرم بهتر است فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، فکری برای یکسان‌سازی شکل کلمات بکند.»

نقد کتاب های درسی و نظر معلمان

اهمال در استفاده صحیح از علائم نگارشی

در کتاب‌های درسی اسحاقی نیز در پایه پنجم ابتدایی تدریس می‌کند. وی از استفاده نادرست علائم نگارشی در کتاب‌های درسی می‌گوید.اسحاقی اظهار می‌کند: «در متن‌ اصلی کتاب فارسی پایه پنجم، اشکال چندانی وجود ندارد، اما در بخش‌هایی از آن در زمینه استفاده صحیح از علائم نگارشی اهمال صورت گرفته است. مثلا در بخش «بخوانیم و بیندیشیم» کتاب فارسی، اشکالات زیادی وجود دارد، تا حدی که من گاهی به‌عنوان تکلیف، دانش‌آموزان را موظف می‌کنم تا اشکالات موجود در کاربرد علائم نگارشی در این قسمت کتاب را تشخیص داده و اصلاح کنند.»

وی می‌گوید: «وجود اشکال در کتاب‌های درسی تنها منحصر به بحث نگارش نیست؛ چون در کتاب ریاضی پایه پنجم هم گاهی با غلط‌های عددی مواجه می‌شویم.»

وجود کژتابی در کتاب زبان فارسی اما گویا ایرادات نگارشی مختص پایه ابتدایی نیست؛ چراکه جمعی از معلمان دوره متوسطه نیز از وجود کژتابی در کتاب زبان فارسی خبر می‌دهند که اصلاح آن‌ ضروری است.

 

نقد کتاب های درسی و نظر معلمان  معلمان ایرادات موجود در کتاب‌های درسی را اعلام کنند

در این رابطه با اصغر بیات، معاون آموزش ابتدایی اداره‌کل آموزش‌ و پرورش استان زنجان گفت‌وگو کردیم.

وی در این رابطه اظهار کرد: «دفتر تالیف و برنامه‌ریزی کتب درسی وابسته به سازمان پژوهش، متولی تدوین و تولید کتاب‌های درسی است. به همین دلیل هر سال تیمی در این مجموعه تشکیل می‌شود تا با نظرخواهی از معلمان، چه از نظر محتوایی و چه به لحاظ فنی، صفحه‌آرایی و غلط‌های نگارشی در کتاب‌های درسی بازنگری کرده و اصلاحات لازم را اعمال کنند.»

بیات تاکید کرد: «اصل بر این است که هرگونه اشکالی در کوتاه‌مدت یعنی ظرف یک‌سال برطرف شود. در این زمینه معمولا اصلاحات انجام می‌گیرد و اگر مواردی پیش بیاید که اشکالاتی با وجود ارجاع به دفتر تالیف و برنامه‌ریزی کتب درسی، سال بعد هم در کتاب مشاهده شود، احتمالا به این دلیل است که کتاب توزیع‌شده از چاپ سال گذشته بوده و تغییر در آن اعمال نشده است.»

معاون آموزش ابتدایی اداره‌کل آموزش‌ و پرورش استان زنجان با تاکید بر اینکه معلمان اشکالات موجود در کتاب‌های درسی را به دفتر تالیف و برنامه‌ریزی کتب درسی ارجاع دهند، می‌افزاید: «اگر با وجود ارجاع اشکالات کتاب‌های درسی، اصلاحات لازم انجام نشود و اشکالات در چاپ مجدد کتاب‌ها پابرجا بماند، دفتر تالیف و برنامه‌ریزی کتب درسی باید درباره آن پاسخگو باشد، چون بازنگری و اصلاح اشکالات کتاب‌ها از وظایف و کارکردهای این مجموعه است.»

مردم‌ نو


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

دوشنبه, 14 خرداد 1397 ساعت 23:36 خوانده شده: 452 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + +12 0 --
علی صادقی/ مشاور 1397/03/15 - 00:09
با سلام و سپاس از سرکار خانم نصیری
از ایرادهای محتوایی کتب درسی که بگذریم؛ از سال 1380 تا کنون که می شود 17 سال، دارم می گویم در کتاب اجتماعی پایه ی پنجم دانش آموزان با نیازهای ویژه ی ذهنی، پرچم ایران سر و ته چاپ شده، یعنی رنگ قرمز در بالا و رنگ سبز در پایین! ولی انگار گوش شنوایی نیست.
حال « تو خود حدیث مفصّل بخوان از این مجمل »
پیروز و سربلند باشید.
پاسخ + 0 0 --
دبیرم 1397/03/16 - 09:16
کتاب علوم تجربی متوسطه اول هم نیاز به اصلاح دارد
پاسخ + +4 0 --
رضایی 1397/03/15 - 00:11
کیفیت کتب درسی در مقایسه با سی سال قبل بهتر شده است یا خیر؟
اگر نشده است دلیل چیست؟
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1397/03/19 - 05:25
دلیل تداوم فتنه ناشنوا و وجود توهّم در جذب نیروست!
پاسخ + +3 0 --
ناشناس 1397/03/15 - 16:31
در اعتبار سنجی کتاب های نونگاشت،به موارد حیرت آوری برخورد می کنیم. مثلا محتوای کتاب در تضاد با عنوان کتاب است و یا مطالب غیر مرتبط با موضوع کتاب فراوان است. وقتی موضوع را مطرح می کنیم می گویند پول کافی در اختیار ما نبوده که از اساتید آن رشته بهره بگیریم. بحث اعتبار سنجی هم ظاهرا فرمالیته است و تغییری در کتاب ایجاد نمی کنند.
تنها راه باقی مانده این است که معلمان دلسوز،از گفتن مطالب پرت و نادرست هر چند در کتاب درسی آمده باشد،خودداری نمایند.
پاسخ + +2 0 --
Agent of Change 1397/03/15 - 21:10
کیفیت کتب زبان انگلیسی "کمی" بهتر شده اما ایرادات بنیادین زیادی دارند. متاسفانه من را از گروههای تلگرامی زبان سراسر کشور "حذف" کردند و نمی توانم به بحث راجع به این موارد بپردازم. ضمن اینکه علنا سالهاست که ممنوع المنبر! هم شده ام تا جایی که اصلا مراسمات تخصصی را حتی به من اطلاع هم نمی دهند که شرکت کنم و ایده هایم را مطرح کنم. مثلا اخیرا دکتر علوی نامی از تهران آمده بود برای بررسی کتب زبان در مشهد اما به من اطلاع ندادند! نکته جالب دیگه اینه که کتاب زبان انگلیسی رشته های ریاضی، انسانی، تجربی و کار و دانش و هنرستان ها (که از نظر توانایی یادگیری بسیار متفاوتند) مشترک است. مصاحبه هایی که با من در این زمینه ها شده را ببینید:

http://www.aparat.com/v/gM0ol

http://www.aparat.com/v/ULYBG

http://melliun.org/iran/109098
پاسخ + 0 0 --
علی پورسلیمان 1397/03/15 - 21:34
سلام

آقای حسینی

بنده به عنوان مدیر رسانه صدای معلم از شما درخواست می کنم که ایراداهای کارشناسی خود را به صورت مستدل و مستند در مورد کتاب های زبان انگلیسی برای ما ارسال فرمایید .

قبلا هم این درخواست را از جنابعالی در مورد ارائه محتوای به روز از منابع خارجی برای استفاده معلمان نمودم .

پایدار باشید .
پاسخ + 0 0 --
Agent of Change 1397/03/16 - 03:37
چشم آقای پور سلیمان گرامی. - هر چند در مصاحبه های فوق به برخی از موارد بسیار مهم اشاره کرده ام.
پاسخ + +1 0 --
فریبرزی 1397/03/16 - 03:59
علاقه مندان به ایرادات سیستم آموزش زبان در ایران مقالات شماره های 4 و 17 تا 30 دکتر حسینی رو در وبلاگشون بخوانند:

http://beyondelt.blogfa.com
پاسخ + 0 0 --
دبیر زبان 1397/03/22 - 13:14
از مقالات، کنفرانس ها، سخنرانی ها، تیوری ها، روش تدریس و کتب تخصصی دکتر حسینی که در وبلاگ بالا و وب سایتشون گذاشتن به وضوح پیداست که ایشان یک متخصص آموزش و روش تدریس بی نظیر در ایران هستند. به حال وزیر و مسیولان آموزش و پرورشی که ایشان را مجبور کرده اند برای 25 سال در محرومترین مدارس کار و دانش به دهمی ها الفبای زبان درس دهد باید گریست. با این کارهاشون علنا و غ م از امثال ایشان میخواهند که فرار کنند و کشور را ترک کنند تا خدایگان ایران زمین راحتتر باشند.
پاسخ + +2 0 --
مدرس آزاد 1397/03/16 - 14:25
سلام
بوته نقد معلمان اگر پونه باشه اشکال نداره!
پاسخ + +2 0 --
مدرس آزاد 1397/03/17 - 08:50
نحوه آموزش ریاضی هم بسیار مشکل داره و قسمتی به کتاب برمیگرده و .... و گاهاً متناسب ورود به فیزک نیز نیست
پاسخ + 0 -1 --
شاکر دوست 1397/03/22 - 14:15
برادر همه ی کتابا ایراد دارند نه متناسب فهم دانش آموزان است، نه متناسب وقت اند. خداییش کتابا قدیم چه عیبی داشت؟ سواد بچه ها بهتر نبود درکشون را بهتر نمی کرد؟
پاسخ + 0 0 --
سبحانی نیا 1397/03/22 - 22:09
آفرین عزیز انتقاد معلم مصداق گوش اگر گوش من و ناله اگر ناله توست . متاسفانه برخی مولفین کوچکترین اشرافی به نیاز سنجی جامعه و درک دانش آموز ندارند بهتر بگوییم بی تجربه هستند . فقط مدرک زوری دارند. حتی وقتی برای نمونه تدریس دعوت می شوند نمی توانند آنچه را نوشته اند تبییین نمایند. خدا به فریاد معلمین و دانش آموزان برسد.
پاسخ + +1 0 --
پیشکسوت فرهنگی 1397/03/23 - 11:53
خوش به سعادت خانم نویسنده که دو شغله هستند . وقتی از معلمی بیکارند روزنامه نگاری می کنند و بالعکس. آقایان همین شانس هم ندارند. خدا می دونه در هر دو موفق اند یا نه. ولی در هر صورت مساله مالی اش مهمه. همین کارا باعث میشه به معلما اهمیت ندهند.

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

آیا با طرح " معلم تمام وقت " وزارت آموزش و پرورش موافقید؟

پربازدیدترین

تبلیغات در صدای معلم

درخواست همیاری صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

تلگرام صدای معلم

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور