صدای معلم سایت اخبار آموزش و پروش معلمان فرهنگیان

" خمیرمایۀ هر فعالیتی ، فرهنگ است "

" به طرز وحشتناکی آشکار شده است که تکنولوژی ما از انسانیت ما فراتر رفته است "

مینو امامی/ همکار صدای معلم

تکنولوژی و انسانیت

انسان ، انسانیت ، تکنولوژی ، فرهنگ و.... واژگانی که چون پتک بر تارو پود بشر فرود می آید و هر یک در حال برتری جویی از دیگری است. ملل مختلف ، به قدر شعور و توانایی های سیاست مداران و همّت و ارادۀ خود از هر یک ، بهره های متفاوتی می برند. شرایطی که گاه از افراط تبعیت می کند و گاه از تفریط ، و وقتی همان سیاستمداران تفکر و ایده و آرمانِ برجسته شان رفاه و برتری ملت و کشورشان در حد تعادل از هر یک از این واژگان در جهت رشد و توسعه می باشد ، آنان شاگردانی ممتاز برای برتری در جهان می گردند و رتبه های برتر در صنعت و آموزش و تولید و .... را به خود اختصاص می دهند. برخی از این کشورها از سویی ، روزگاری استعمارگر بودند و مخازن و تجارب بسیاری اندوخته اند و از سوی دیگر دائم در حال حرکت و شدن بوده اند یعنی اصل صیرورت را رعایت کرده اند. معرفت آنها به آنچه که هست خطاناپذیر تعلق گرفته است و برای همین پیشتاز شده اند و هستند و یا یاد گرفته اند که از خطاها ، درس استواری و استقامت بگیرند و مسیر رشد و توسعه را با عزت و سربلندی طی نمایند.

از آنجا که خمیرمایۀ هر فعالیتی ، فرهنگ است به تعریفی نسبتا جامع از این مفهوم می پردازم . لازم به ذکر است که در مصادیق تعریف فرهنگ ، نظرات گوناگونی وجود دارد و وفاق کلی در آن کمتر دیده می شود.

" فرهنگ راهکارهای شایع موجه در یک جامعه است برای زدودنِ هر گونه نیاز راستین یا ناراستین . به عبارتی ساده ‌تر ، فرهنگ آن چیزی است که مردم با آن زندگی می‌ کنند . فرهنگ از آنِ مردم است. ادوارد تیلور ( Edward Burnett Tylor ) فرهنگ را ، مجموعه پیچیده‌ای از دانش‌ها ، باورها ، هنرها ، قوانین ، اخلاقیات ، عادات و هرچه که فرد به عنوان عضوی از جامعه از جامعهٔ خویش فرا می‌ گیرد تعریف می‌ کند. فرهنگ به وسیلهٔ آموزش ، به نسل بعدی منتقل می‌شود. فرهنگ ، راه مشترک زندگی ، اندیشه و کنش انسان در یک جامعه است. " (1)

تعریفی ساده و گویا از مفهوم فرهنگ ، که حداقل ما فرهنگیان می بایست دغدغۀ ایجاد و رشد آن را داشته باشیم . شاید برای همین ، معلمان اصولا در جامعه ما به " فرهنگیان " معروفند . اما جای افسوس دارد که عمده شاغلین کشور ، در این خصوص اهمیت توانایی های خود را همگی باور ندارند . چون محل تولد و رشد فرهنگ هر جامعه ابتدا در خانواده و سپس در مدرسه ، انجام می گیرد پس ما باید به باور توانایی ها و پتانسیل های فرهنگ عمومی و رسمی خود ایمان داشته باشیم . شروع هر باور فرهنگی نه در گفته که باید در عمل آحاد جامعه ، نمود عینی بیابد.

شاید فقط داستان مرغ و تخم مرغ تابع تقدّم و تأخری بی حاصل از سوی ما انسانها نیست ، اگر قدری تأمل و تفکر کنیم ، مصداق های دیگری نیز برای این مهم می یابیم . مثل تقدّم و تأخر انسان و انسانیت ! ما اول انسان متولد می شویم و ضمن بزرگ شدن ، قابلیت های انسانیت در وجود ما درک و تعبیه می شود و هم زمان با ما بزرگ می شود و یا انسانیت ، قبل از تولد من و شما ، واقعیتی ممکن و موجود می باشد ؟
شاید معتقد باشید که این دو توأمان هستند و تفکیک ناپذیر ، پس چرا تمامی انسانها از انسانیت ، بهره نبرده اند ؟! پاسخی که می توان برای این سئوال داد ، در جملۀ انیشتین ، نهفته است. ما انسان متولد می شویم و الفبای انسانیت ، واقعیتی ممکن و موجود است ، اما با دخالت بسیاری از عوامل و متغیرهای مستقل و وابسته ، آن را در جریان زندگی ، فراموش و یا به قتل می رسانیم و یا با خوی غیرانسانی آن را خدشه دار می سازیم .
پس کمیت و کیفیت انسانیت انسانها ، با سه مقولۀ شعور و آگاهی و معرفت ، هدایت می شود. اگر بهرۀ فرد از این سه مفهوم بیشتر باشد در خدمت بشریت ، تلاش می کند مثل خیلی از اندیشمندان و دانشمندان که شبانه روز ، تمام عمر خود را وقف تولید علم و ارزش و معنویت ، کرده اند و اگر بهرۀ فرد از این سه در سایۀ عدم تعلیم و تربیت و بی نصیبی از گسترۀ دانش ، کم باشد ، ویژگی ها و رفتارهای غیرانسانی و غیراخلاقی در او و در جامعه ، بیشتر می گردد. همان بد تربیت شدن انسانها.

انسانها با مضروب خوبی ها و بدی ها ، باعث تزاید آن می گردند. البته هر یک در مسیر خود . شما تصور کنید زن و مرد بیسواد فقیری که به تبعیت هم کفو بودن با یکدیگر ازدواج می کنند ، محیط و فضایی که آنها در آن با هم زندگی می کنند مساعد تولد نوزاد نیست اما به دلیل فقر و جهل ، متأسفانه تعداد کودکان آنها بیشتر از انتظار نیز هست. ( نظریه تأیید نشدۀ ژوزئه دوکاسترو برزیلی ، فردی مبارز علیه گرسنگی در جهان ، که معتقد بود فقرا زیاد می زایند چون که میزان مصرف گوشت و پروتئین آنها کمتر است و نتیجۀ این کمبود افزایش غرایز جنسی و زاد و ولد بیشتر است. ) به نظر می رسد نقش بیسوادی و عدم آگاهی و نداشتن دوراندیشی و آینده نگری ، عمده ویژگی فُقراست که هیچ برنامه ریزی برای فردای گنگ خود ندارند. آنان فراتر از چند متر مساحت زندگی خود را نمی توانند ببینند و تاریکی جهلی که در آن قرار گرفته اند ، قدرت اندیشیدن و عمل درست را از آنان سلب می نماید.

تکنولوژی و انسانیت

انیشتین ، معتقد است که به طرز وحشتناکی تکنولوژی ما از انسانیت ما فراتر رفته است. شاید چون تکنولوژی هم همانند خیلی از واقعیت های پیرامون انسانها ، پدیده ای دو وجهی است ، هم عامل رونق و رفاه زندگی بشر است و هم فزایندۀ نیاز و مصرف زدگی مرضی و وابستگی به کشورهای تولیدکننده و ایجاد تغییرات نه چندان مطلوب در روابط اجتماعی افراد. خلق تکنولوژی در هر حیطه ای باعث افزایش قدرت و برتری کس و یا گروه و یا کشور و قاره ای نسبت به سایرین می گردد و به عنوان تهدیدی جدّی برای گرفتن امتیازاتی از کشورهای رقیب و یا تحدید کنندۀ حدود و ثغور جغرافیایی محسوب می شود.

کشف اورانیوم توسط مادام کوری و همسرش که منجر به استفادۀ تهدید آمیز کشورها علیه یکدیگر برای پیشگیری از تجاوزات نظامی ، تبدیل گردید. سلاح هسته ای که امروزه کره شمالی و یا پاکستان و هند را به عنوان تهدیدی جدّی برای امنیت جهان و قدرتمندی برخی از کشورها از جمله کشورهای عضو پیمان منع گسترش جنگ ‌افزارهای هسته ‌ای یعنی چین ، فرانسه ، روسیه، بریتانیا و آمریکا می نماید.
یا دینامیت توسط نوبل که استفادۀ مرگبار از آن توسط قدرت های سیاسی جهان ، میراث بزرگی از آلفرد نوبل باقی گذاشت ، بنیاد صلح نوبل و جایزۀ آن که هر ساله به دانشمندان علوم مختلف ، ادیبان و فعالان صلح جهانی اهدا می شود تا شاید وجدان نوبل تزکیه شود.( البته چینی ها خیلی قبل از نوبل ، از دینامیت استفاده می کردند .)

ذهن خلّاق و هوش سرشار بشر ، سازندۀ همان تکنولوژی است که سرعت آن از ماهیت انسانیت انسانها فراتر رفته است. شاید چون بشر فراموش می کند که او خود سازندۀ تکنولوژی است ، نه تکنولوژی قدرت مافوق تصور بشر. اما چون همه فیزیکدان و شیمی دان و دانشمند نیستند ، لذا افراد عادی جامعه چنین تصور می کنند که تکنولوژی برتر از انسان است و برای همین تکنولوژی نسبت به انسانیت ، برتری و پیشی جسته است. البته افراد تحصیل کرده هم برحسب عادت این مهم را فراموش می کنند . به تعبیری همان داستان دهکدۀ جهانی مَک لُوهان .

"دهکدهٔ جهانی : Global Village اصطلاحی است که مارشال مک‌ لوهان در توصیف آیندهٔ جهان ، تحت تأثیر وسایل ارتباط جمعی به کار برد. در کهکشان گوتنبرگ (بخش ساختن انسان تایپوگرافی شده) مارشال مک لوهان اینترنت را (سی سال قبل از تجاری شدنش) ، به عنوان " گسترش خودآگاهی" پیش‌بینی کرد.
او می گفت : رسانه بعدی ، هر چه که باشد ، می‌ تواند گسترش خودآگاهی باشد ، تلویزیون به عنوان محتوای آن ، نه به عنوان محیط ، آن را هم شامل خواهد شد و تلویزیون به "یک هنر" تبدیل خواهد شد.
در اینترنت ، فاصلهٔ فیزیکی ، حتی کمتر از فعالیت‌های ارتباطی افراد در زمان واقعی ‌است و بنابر این ، گروه‌های اجتماعی به وضوح با گشودگی وب و سادگی ویژه ‌ای که مردم می‌توانند به جست و جو بپردازند پیوسته گسترش می‌یابند و این که مردم می‌توانند جوامع آنلاین را به آسانی و سادگی ویژه‌ای جست و جو کنند و با دیگران ارتباط برقرار سازند ، کسانی که منافع و نگرانی‌های مشابه دارند ، بنا بر این ، این تکنولوژی ، ایدهٔ یک جامعهٔ جهانی همگام را یکپارچه می ‌کند." (2)

و در قرن بیستم ، تکنولوژی ارتباطات در تعقیب عصر سیبرنتیک ، با چنان سرعتی پیش رفت که انسان را اسیر و مغلوب خویش ساخت. یک اسارتی بی سر و صدا که هر چقدر می خواهی بیشتر مقاومت کنی ، در برابر خیرگی و عظمت تغییرات روز به روز ابزار و اطلاعات آن چون فضای مجازی و سرعت و حجم اطلاع رسانی و یا گوشی های هوشمند که هر روز در حال افزایش دخالت بیشتر هوش انسانی در ایجاد تنوع تولید آن است ، بیشتر تسلیم می شوید.

"در زمینهٔ گستردهٔ سیبرنتیک به صورت مطالعات بین رشته‌ها و از طریق به‌ هم وصل ‌کردن زمینه‌های متعدد و گوناگونی همچون سیستم‌های کنترل ، نظریهٔ شبکه‌های الکتریکی ، منطق ریاضی ، پایداری سیستم‌های زیست‌شناسی ، پایداری سیستم‌های مهندسی ، و علوم اعصاب در طی سال‌های دههٔ ۱۹۴۰ آغاز گردید. با گسترش‌های بعدی ، میدان‌های علمی دیگری نظیر سیستم‌های اجتماعی ، مردم‌شناسی ، نظریۀ عمومی سیستم‌ها ، روان ‌شناسی و معماری و طراحی نیز به آغوش سیبرنتیک درآمدند." (3)
به قول لوئیس نویسندۀ ایرلندی (1963 - 1898 ) " تحصیلات بدون ارزش‌ها ، با این که بسیار مفید است ، به نظر می ‌رسد که انسان را بیشتر تبدیل به شیطانی مستعد می کند. " (4)

امروز چیزی که در جامعۀ ما فوق العاده زیاد است افراد تحصیل کرده هست تا حدی که سطح لیسانس جهت دسترسی و استفاده از دانش جهان ، پاسخ کافی نمی دهد ، اما چون در جامعۀ ما این تحصیلات بیشتر برای رسیدن به موقعیت ممتاز شغلی ، بدون حس خدمت به وطن و هموطنان ، انجام می گیرد ، لذا تبدیل به تحصیلات بدون ارزشی گردیده است که به عنوان ابزاری خطرناک برای نیل به اهداف فردی عمل می کند. البته توهّم دانایی استفاده کنندگان فضای مجازی هم هست و همچنین بیسوادی سفید اغلب تحصیل کنندگان .

"طبق آخرین آمارهای منتشر شده ، هم ‌اکنون بیش از 45 میلیون و 800 هزار نفر کاربر ایرانی در تلگرام عضو هستند و در واقع حدود نیمی از جمعیت کشور در Telegram فعالیت می‌‌کنند که در نوع خود آمار بی‌نظیری است و درآمد بسیاری را نصیب صاحبان این اپ روسی می‌کند. این پیام رسان محبوب در تمامی سیستم‌عامل‌های روز شامل اندروید، آی او اس، ویندوز فون، لینوکس و ویندوز اجرا می‌شود. کاربران می‌توانند به راحتی پیام‌ها ، تصاویر ، ویدیوها و انواع اسناد را با یکدیگر به اشتراک بگذارند.
جالب اینجاست که ایرانی‌ها بیشترین کاربران حاضر در تلگرام را تشکیل می ‌دهند. برخی از کارشناسان و صاحب ‌نظران معتقدند که فیلتر شدن و محدودیت دسترسی به شبکه‌های دیگر مانند فیس بوک ، وایبر و لاین باعث هدایت مردم به تلگرام شده است.
در حال حاضر پرطرفدارترین اپلیکیشن اشتراک تصویر یعنی اینستاگرام پس از تلگرام ، این اپ پرطرفدار آمریکایی ، دومین شبکه در لیست محبوب ترین شبکه های اجتماعی در ایران است. " (5)

عده ای از افراد با هوش در این میان به تبعیت از اصل دو وجهی بودن هر اشیا و پدیده ای ، به جای استفاده مفید و مؤثر از این فضا ، به ترویج فساد و رفتارهای ناشایست غیراخلاقی دست می زنند که در واقع انسانیت را به اسارت تکنولوژی در می آورند. یعنی گفتۀ انیشتین دقیقا در هر برهه ای از زمان و در هر قرنی مصداقی آشکار دارد. شاید بهتر است بگوییم سرعت ایجاد و رشد تکنولوژی بر انسانیت انسانها پیشی جسته است و ما انسانها علیرغم این که خود ایجادگر و مبدّع آن هستیم اما از کنترل و هدایت بشر برای رفع نیاز و ایجاد رفاه در زندگی خارج شده و تبدیل به انرژی و قدرتی ، تسخیرناپذیر گردیده است.


1) ویکی‌ پدیا، دانشنامهٔ آزاد ، تعریف فرهنگ .
2) ویکی‌ پدیا، دانشنامهٔ آزاد ، دهکدۀ جهانی.
3) ویکی ‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد ، سایبرنتیک .
4) کلایو استیپلز لوئیس ، ( Clive Staples Lewis) (1898 - 1963) نویسنده مشهور ایرلندی و خالق سرگذشت نارنیا.
5) سایت فالوجت ، محبوب ترین شبکه های اجتماعی در ایران کدامند؟


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

پنج شنبه, 02 خرداد 1398 ساعت 19:17 خوانده شده: 569 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ
دانش آموز اسبق دکتر 1398/03/02 - 20:03
دکتر حسینی میگه معجزه تکنولوژی اینه که فاصله و حتی قدرت شاه و رعیت را متوازن میکنه. دکتر میگه با تکنولوژی میشه گوسفندان را تبدیل به گرگ کرد، میشه افراد رو منقلب و حتی کودتا و انقلاب کرد و پروسه رسیدن به صلح جهانی را تسهیل و تسریع.
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1398/03/03 - 05:48
دکتر فعلا خیلی بیخود میگه
پاسخ + 0 0 --
امامی 1398/03/02 - 20:32
«کودک و لاشخور» عکسی است که در سال ۱۹۹۳ توسط کوین کاتر ثبت شد و با انتشار در نیویورک تایمز، دنیا را تکان داد. دختر بچه گرسنه‌ای که راه زیادی تا مرگ ندارد و لاشخوری که در انتظار دریدن اوست. این عکس برنده جایزه پولیتزر عکاسی شد و نام کارتر را بر سر زبان‌ها انداخت، اما او که از حاشیه‌ها و انتقادات مربوط به این عکس به تنگ آمده بود خودکشی کرد.
پاسخ
همکار لر سابق دکتر 1398/03/03 - 07:24
دکتر حسینی در این مقاله شون که 10 سال قبل در سال 2009 به زبان انگلیسی منتشر کرد به زیبایی به وزارت آموزش و پرورش و ما پیشنهاد میدهد که چگونه با عملیاتی کردن طرح بی نظیر خودش تکنولوژی اینترنتی را برای ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری بخدمت بگیریم:

http://eltweekly.com/2009/06/eltweekly-issue22-research-paper-by-mohammad-hassan-hosseini/
پاسخ + 0 0 --
علی صادقی / مشاور 1398/03/03 - 12:28
با سلام و سپاس
دکتر وین دایر در کتاب خودِ مقدّس شما:
« تمام عمر، می خواستم برای خودم کسی بشوم، اکنون که بالاخره کسی شده ام، خودم نیستم! »
درصد قابل توجّهی از والدین پزشکان، مهندسان و افرادی از این دست، در سرای سالمندان به سر می برند! بیایید به جای « دکتر و مهندس »، « انسان » تربیت کنیم.
انسانی که دکتر است،
انسانی که مهندس است،
انسانی که خلبان است،
و ...
پیروز و سربلند باشید.
پاسخ + 0 0 --
امامی 1398/03/03 - 13:39
با سلام و احترام،
آنچه که در وادی هستی ، اصولا بیشتر از هر جیز
دیگر فراموش می شود ، خود وجود انسان است. ما همه چیز را برای انسان می خواهیم اما به دور از وادی اومانیسم ، خود انسان را هم باید با ترکیبی از گوشت و پوست و استخوان و رگ و خون و احساس و ذات و روح ، باور داشته باشیم. گه گاهی
در تلاطم زندگی بایستیم و در سکوتی
تحسین برانگیر، پوست و بدن خود را لمس کنیم و فکر کنیم که این موجود زنده ، چگونه امانتی است در دستان من؟ ما چقدر حق این وجود را که هنگام تولد و نوزادی ، عظمت خلقت و معجزه خوانده
می شود ، بجا می آوریم ؟ ما چقدر به وجود خویش می اندیشیم؟ به زیبایی و توانایی های آن
چقدر اِشراف داریم؟.......
پاسخ + 0 0 --
امامی 1398/03/03 - 13:48
انسانیت ، حلقه ی گمشده ی پیوند افراد بشر است.
ما هر چقدر فرصت تفکر به خود و درون خود و
مجموع کرده ها و گفته های خود ، کمتر بیندیشیم
فاصله مان از انسانیت و دیگر انسانها هم بیشتر
می گردد. ما فقط برای حل مشکلات پیچیده ی
دست تولید خودمان می اندیشیم ، برای تأمین معاش و ..... این همه لازم و شرط بقاست ، اما
انسانیت را قربانی نسازیم. انسان بودن خود را
فراموش نکنیم. شادی در زندگی ، فقط موسیقی و
و رقص و ..... نیست. اصلی ترین شادی ، خلوت با
دل و وجود خود هست. آرامشی که که این سکوت فرد را به سوی اندیشیدن به واقعیت و حقیقت
سوق می دهد نه مُثُل افلاطون .
ما انسانها باید با نوازش انسانیت ، رابطه ی انسانی
خود را در روابط دو نفره و بیشتر و بیشتر تر، متوجه و تقویت نماییم.
طبق معمول استفاده کردیم، سپاس
پاسخ + 0 0 --
امامی 1398/03/03 - 14:46
ما هر چقدر فرصت تفکر....... را کمتر
داشته باشیم ...... فاصله مان از
پاسخ + 0 0 --
علی صادقی / مشاور 1398/03/03 - 13:13
زنده یاد احمد شاملو در شعر آستانه:
« ...
انسان زاده شدن تجسّدِ وظیفه بود:
توانِ دوست‌داشتن و دوست‌داشته‌شدن
توانِ شنفتن
توانِ دیدن و گفتن
توانِ اندُهگین و شادمان‌شدن
توانِ خندیدن به وسعتِ دل، توانِ گریستن از سُویدای جان
توانِ گردن به غرور برافراشتن در ارتفاعِ شُکوهناکِ فروتنی
توانِ جلیلِ به دوش بردنِ بارِ امانت
و توانِ غمناکِ تحمّلِ تنهایی
...
انسان
دشواریِ وظیفه است.
... »
پاسخ + 0 0 --
امامی 1398/03/03 - 13:54
البته به نظر من ، تنهایی به وقت پیری و بیماری،
غمناک و سخت است. کاش هر کس با حفظ سلامتی روح و روان ، بتوانند از گرداب زندگی قدری دور مانده و در برکه ای سبز و خوش و آب و هوا ، قدری تنهایی را تحربه کنند. زندگی اجتماعی
در هر بُعد اجتناب ناپذیر و ضروری است ، اما ما به
تفکرات تنهایی به دور از هر نوع وسوسه ی دنیوی
نیازمندیم.
خودسازی انسان در تنهایی و خلوت او با خدایش
تحقق می یابد. خودسازی خود از زمینه های تقویت
انسانیت است. سپاس
تنها

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

نظر شما در مورد مدت زمان تعطیلات تابستانی مدارس در ایران چیست؟

پربازدیدترین

تبلیغات در صدای معلم

درخواست همیاری صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

تلگرام صدای معلم

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور